Ανακόλουθο κράμα και των δύο παραδόσεων

Κώστας Βραχνός

Αν υποθέσουμε ότι η πατρίδα μας -αυτή που μας έλαχε- αποτελεί προνομιούχο τόπο ώσμωσης δύο κοσμοϊστορικών παραδόσεων, της αρχαιοελληνικής και της ιουδαιοχριστιανικής, με τις οποίες, τρόπον τινά, «εξαντλούνται οι βασικές προσεγγίσεις στην κατανόηση της ιστορίας» (Karl Löwith), προκαλεί τουλάχιστον αμηχανία η συνειδητοποίηση ότι ο σημερινός συμπατριώτης μας δεν πιστεύει ούτε στη Μοίρα ούτε στη Θεία Πρόνοια. Το ρήμα «πιστεύω» ίσως είναι υπερβολικό, όμως καθόλου δεν είναι υπερβολή αν ισχυριστούμε ότι στον Νεοέλληνα η νηφάλια εξοικείωση με την ανακύκληση των φυσικών φαινομένων και των ανθρώπινων υποθέσεων, από τη μία, και η γρηγορούσα εμπιστοσύνη ενόψει του Εσχάτου, από την άλλη, δεν συνετέθησαν αλλά αλληλοεξουδετερώθηκαν, στερώντας ουσιαστικά το έθνος, τον λαό, τη χώρα και την κοινωνία μας από εκείνες τις θεμελιώδεις αντιλήψεις και τα αντανακλαστικά που κατά κανόνα διασφαλίζουν μιαν αξιοπρεπή επιβίωση, και όχι μίαν επιβίωση πάση θυσία.

Περιέργως, ο χρόνος έπαψε να βιώνεται ως κυκλικός όπως έπαψε να βιώνεται και ως γραμμικός. Όλα είναι είτε τα ίδια και τα ίδια, δίχως μεταφυσικό βάθος ή συμβολικό βάρος, είτε πρωτόγνωρα, αιφνίδια και συμπτωματικά, σε μια διαδρομή που δεν οδηγεί πουθενά. Την κοσμική αφοσίωση διαδέχτηκε η αμεριμνησία, τον στωικισμό η κυνικότητα, την τιμή η ανευλάβεια, την αρχοντιά η πειρατεία, τη σωφροσύνη η απερισκεψία, το δέος και το χρέος η υπερηφάνεια, ενώ την αδελφοσύνη εκτόπισε η φιλαυτία, τον επιούσιο η πλεονεξία, τη συντριβή η αδιαφορία και τον εσχατολογικό προσανατολισμό η αποκλειστική μέριμνα για το πρόσκαιρο. Ό,τι συγκέντρωνε ένα πρόσωπο και ό,τι συνείχε ένα κοινωνικό σύνολο, είτε αυτό ήταν εμμενές είτε υπερβατικό είτε ανάμικτο (ως συνήθως), και ό,τι έδιδε αξία, νόημα και αποστολή, εξέλιπε. Σιγά-σιγά προέκυψε ένας νέος τύπος ανθρώπου και πολίτη δίχως θαρρείς διαχρονικότητα και ιστορικότητα, δίχως επίγνωση μήτε καθήκον, ένα ον αχάριστο, άχρονο, ανιστόρητο και ως εκ τούτου αφιλοσόφητο, αμεταφύσικο και αθεολόγητο, που περιφέρεται επιπολαίως στον χωροχρόνο, έμπλεο εντούτοις μιας εξωφρενικής πεποίθησης περιούσιου και δικαιούχου λαού, ωσάν η ζωή να του χρωστά ες αεί, επειδή κάποτε κάποιοι προπάτορές του διέπρεψαν. Σιγά-σιγά προέκυψε η μετάλλαξη «Νεοέλληνας».

Κι ενώ η χρονικότητα ως βαθιά βιωμένη οντολογική έννοια απουσιάζει, ο χρόνος δεσπόζει σε επίπεδο καθημερινότητας ως βιασύνη, άγχος, αγένεια, επιθετικότητα, αίσθηση αποκλειστικότητας, προτεραιότητας, επείγοντος ή εκτάκτου, ως έλλειψη αυτοδιάθεσης και ψυχραιμίας, ως εμμονή νεότητας, ομορφιάς, δύναμης, υγείας και ηδονής. [Μιλάμε πάντοτε για τα γενικά, κυρίαρχα χαρακτηριστικά, εκείνα που, ορίζοντας τις κατά κεφαλήν νοοτροπίες και τις μαζικές συμπεριφορές, διαμορφώνουν το παραμόνιμο προφίλ μιας κοινωνίας και αποφασίζουν την κατάσταση και την τύχη της.]

Αν αναζητήσουμε -ακολουθώντας τον Karl Löwith και τον Mircea Eliade- την εκκοσμίκευση των σωτηριολογικών αφηγήσεων και τη σύγχρονη μεταμφίεση των πανάρχαιων μύθων, μας περιμένει μια δυσάρεστη έκπληξη: πουθενά (σπάνια, εξυπακούεται, αλλά εδώ το σπάνια ισοδυναμεί σχεδόν με το πουθενά), σε καμία νεοελληνική ιδέα, ιδεολογία ή συγκεκριμένη μορφή, δεν ενσαρκώνεται με σοβαρότητα η αίσθηση ιστορικής ευθύνης, υποχρέωσης ή αποστολής, πουθενά μελέτη παραδειγμάτων, πουθενά μέθοδος εργασίας, πουθενά σχέδιο ή όραμα, πουθενά εγχείρημα, πουθενά αυτογνωσία, ρεαλισμός, τόλμη, φαντασία. Μας περιμένει η τέλεια αλλοτρίωση πολιτών και πολιτικών, η απομόνωση, η αποβλάκωση, η αποκτήνωση, η τρυφή και η αγανάκτηση για την παύση της τρυφής. Μας περιμένει, επίσης, το γνώριμο πλέον παράδοξο είτε το χριστεπώνυμο πλήρωμα να μέμφεται την ειμαρμένη είτε το άθρησκο πλήθος να απαιτεί το θαύμα. Ή το διαστροφικό θέαμα πιστών απολύτως βέβαιων και οκνών ως προς τη λύτρωση, και μηδενιστών αισιόδοξων για την πρόοδο. Με άλλα λόγια, «τελεία σύγχυσις και ανεμοζάλη κάθε ιδέας και κάθε πράγματος» ... «αδιέξοδος Πανζουρλισμός όλων ανεξαιρέτως των ζητημάτων» όπως φώναζε ο λησμονημένος Περικλής Γιαννόπουλος.

Καμία αμφιβολία, η αντίθεση με το -σε κάποιον βαθμό σίγουρα εξιδανικευμένο και σε κάποιον άλλον πράγματι αδιανόητο- λαμπρό παρελθόν της αρχαίας Ελλάδας και του Βυζαντίου, όπως επίσης και η αίσθηση ανεκπλήρωτης αξιοποίησης αυτού του θησαυρού προκαλούν αισχύνη και κρίμα. Δεν είναι, όμως, μόνον ότι όσο λαμπρότερο παρελθόν έχει κανείς τόσο οδυνηρότερα βιώνεται ο ξεπεσμός του. «Το χειρότερο δυστύχημα που μπορεί να συμβεί στα άτομα, όπως και στους λαούς, είναι να θυμούνται έντονα τι ήσαν κάποτε και τι δεν μπορούν πια να είναι» σημείωσε ο οξυδερκής Rivarol. Η οδύνη συνιστά μεν τη θεμελιωδέστερη σταθερά της ζωής, αλλά σε τίποτα δεν αντιμάχεται την εξέλιξη, τουναντίον, την εγγυάται. Εδώ, ωστόσο, δεν πρόκειται για τον ψυχικό απόηχο μίας δυσμενούς εξελικτικής φάσης, αλλά για τις πρώτες αλγεινές επιπτώσεις ενός συντελεσμένου ολέθρου. Χρειάζεται πέτρινη καρδιά για ν’ αναγνωρίσουμε πως οι λόγοι που οδηγούν έναν εξόχως ευνοημένο τόπο -πιθανόν τον πλέον ευνοημένο στον πλανήτη Γη- να μαραζώσει και να μαγαριστεί είναι οι ίδιοι που καθιστούν από δύσκολη έως αδύνατη την παλινόρθωσή του. Διότι, για να φτάσει να εκφυλιστεί ό,τι παγκοίνως ομολογείται ως αντίδοτο στον εκφυλισμό, για να σαρωθούν και οι παραδοσιακά πανίσχυρες ανθρώπινες αντιστάσεις στην αποθηρίωση, μάλλον η βλάβη είναι ανήκεστος. Δεν τίθεται, όμως, θέμα αναβίωσης μιας εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί, αλλά καθαρής επιβίωσης ενός λαού που ξεπούλησε τη μυθική και αμύθητη κληρονομιά του. Κάποια στιγμή παρακμάζει και ο πλέον ακμαίος πολιτισμός, τίποτα δεν διαρκεί για πάντα. Όμως, το να εκριζώνουμε οικειοθελώς μία προς μία τις ρίζες μας δεν περιορίζει απλώς τη διάρκεια της ξενιασιάς μας, αλλά μας κατατάσσει στους υποψήφιους προς αφανισμό πολιτισμούς. Στην απονέκρωση της ελληνικής γλώσσας και την υποβάθμιση των κλασικών σπουδών, για να φέρουμε ένα καίριο παράδειγμα, έρχονται να προστεθούν οι ανατριχιαστικοί δημογραφικοί δείκτες (δείτε, π.χ., το εθνικό «έγκλημα» της Θράκης ή, εν γένει, τη συστηματική αποθάρρυνση της τεκνοποιίας), το επικείμενο, «αντικειμενικό» τέλος. Εννοείται πως ορισμένοι επιχαίρουν. Και δεν είναι αυτοί που επιχαίρουν ούτε λιγότερο «ανθέλληνες» ούτε λιγότερο μειοδότες από εκείνους που τάχα νοιάζονται αλλά στην ουσία συντηρούν την ελληνική παθογένεια είτε διαιωνίζοντας τις καταστροφικές τακτικές είτε εμποδίζοντας τις μεγάλες τομές. Ίσως, σε τελική ανάλυση, η διάσωση της χώρας να επαφιόταν σε μία στοιχειώδη φιλοπατρία. Μα, αυτό που βλέπουμε είναι φαύλους και ανίκανους πολιτικούς δίχως τον παραμικρό πόνο για τον τόπο και ατομιστές πολίτες που μισούν το κράτος.

Επιστρέφοντας, τέλος, στο θέμα μας, αναφερόμενοι στην αρχαιοελληνική και τη χριστιανική κατανόηση της ιστορίας, μιλήσαμε στην αρχή για Μοίρα και Θεία Πρόνοια. Δεν μιλήσαμε, όμως, ούτε για εύκολο κι ευχάριστο δρόμο ούτε για εξασφαλισμένη σωτηρία. Μία άλλη ματιά, μπορεί αμέσως να επισημάνει την «πεσιμιστική» διάσταση των δύο κοσμοειδώλων: την παντελή αγνόηση της έννοιας της προόδου ή την εννόησή της ως αρνητικής (η ιστορική εξέλιξη ως αμετάκλητη παρακμή) και την περιφρόνηση των εγκοσμίων εν ονόματι της αιωνιότητας. Κι εδώ νεοελληνικό δράμα: ο σημερινός συμπατριώτης μας αδυνατεί να συλλάβει τη ζωή και ως κάτι που φθίνει και ως κάτι που εξέπεσε και ως ματαιότητα ματαιοτήτων! Να γινόταν, τουλάχιχτον, ν’ αντιληφθεί τη σημερινή του δυσμένεια τραγικώς ή βιβλικώς! Πόση σοφία -μα, και πόση δύναμη- θα αντλούσε αν μπορούσε να εντάξει την προσωπική και την εθνική κακοδαιμονία σ’ ένα εξηγητικό σχήμα που δεν αφήνει το παραμικρό περιθώριο για πολιτικάντικες ή δημοσιογραφικές αυταπάτες! Ο Χρ. Γιανναράς έχει σοφά κάνει λόγο κάπου για «ανεπαρκή απελπισμό».

Όσο η φιλαλήθεια, η αιτιοκρατία και ο ρεαλισμός απουσιάζουν τη θλιβερή και κρίσιμη στιγμή της αποτίμησης, όσο η κοινή γνώμη και η συλλογική φαντασία αδυνατούν να υψωθούν σ’ ένα στοιχειώδες επίπεδο πνευματικής αυτοεξέτασης, όσο η αγανάκτηση δεν ανελίσσεται σε δημιουργό πένθος και όσο τα μέλη μιας κοινωνίας δεν λένε καλημέρα στο ασανσέρ, η χώρα δεν δικαιούται να διαμαρτύρεται και δεν αξίζει να σωθεί.

* Από το έξοχο βιβλίο του Karl Löwith Το νόημα της ιστορίας.

πηγή: Aντίφωνο, περ. Νέα Ευθύνη (τ. 14 Νοε. - Δεκ. 2012, σελ. 699-700)

Read More

ΑΕΠΙ: Όταν μια ΑΕ εισπράττει στο όνομα των πνευματικών δικαιωμάτων

Η ΑΕΠΙ είναι μια Ανώνυμη Εταιρεία είσπραξης πνευματικών δικαιωμάτων. Ο νόμος της δίνει το δικαίωμα να εισπράττει από καταστήματα που παίζουν μουσική πνευματικά δικαιώματα σε ποσά που η ίδια ορίζει.

Ο νόμος τοποθετεί το ίδιο το κράτος ως διαμεσολαβητή υπέρ της ΑΕΠΙ. Ο καταστηματάρχης, αν διαφωνήσει στο ποσό που απαιτεί η ΑΕΠΙ, έχει απέναντί του την Ελληνική Αστυνομία και το αυτόφορο.

Καφενεία, κουρεία, σουβλατζίδικα όπου υπάρχει ραδιοφωνάκι καλούνται να πληρώσουν ΑΕΠΙ. Αν δεν το κάνουν, αν αμφισβητήσουν το δικαίωμα αυτό της εταιρείας, ο Δήμος δεν τους δίνει άδεια. Το ελληνικό κράτος δουλεύει για μια Ανώνυμη Εταιρεία.

Η ΑΕΠΙ όμως επεκτείνεται και στο διαδίκτυο εκμεταλλευόμενη τις ασάφειες του νόμου. Sites καλούνται να πληρώσουν πνευματικά δικαιώματα μόνο και μόνο επειδή με συνδέσμους, , παραπέμπουν σε άλλα sites που ήδη πληρώνουν δικαιώματα. Καλούν δηλαδή τον ταχυδρόμο να πληρώσει το γραμματόσημο στο φάκελο.ΑΕΠΙ: Όταν μια ΑΕ εισπράττει στο όνομα των πνευματικών δικαιωμάτων

Από την εκπομπή Το κουτί της Πανδώρας

Read More

Ισλαμιστικά & εξτρεμιστικά δίκτυα Ν.Α Ευρώπης: Aνασκόπηση, του Ιωάννη Μιχαλέτου

Ισλαμιστικά & εξτρεμιστικά δίκτυα Ν.Α Ευρώπης: Aνασκόπηση, του Ιωάννη Μιχαλέτου
Το παρόν κείμενο αποτελεί μια ανασκόπηση επί της δράσης Ισλαμιστικών εξτρεμιστικών δικτύων στην Ν.Α Ευρώπη την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, μέχρι και τα μέσα του 2007. Ειδική αναφορά γίνεται και για το μείζων θέμα της ύπαρξης ισχυρών διεθνών κυκλωμάτων οργανωμένου εγκλήματος στην περιοχή.

Τα στοιχεία και οι αναφορές προέρχονται από εισηγήσεις του γράφοντος σε διεθνή συνέδρια κατά την περίοδο 2007-2008 με βάση προηγούμενες έρευνες, όπως και συνεντεύξεις από ειδικευμένους ερευνητές εκείνη την χρονική περίοδο.

Σ.Σ Έκτοτε και έως τη σήμερον οι τάσεις που εκτιμήθηκαν για την αύξηση του επίπεδου εξτρεμιστικής και οργανωμένης εγκληματικής δράσης, έχουν πλήρως επιβεβαιωθεί.

Η εποχή που ξεκίνησε μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου (1989 – 91) και ιδιαιτέρως μετά τα τρομοκρατικά χτυπήματα της 11/9, έχει δημιουργήσει μία νεφελώδη κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο περί της ύπαρξης ασύμμετρων απειλών, Ισλαμικών τρομοκρατικών πυρήνων και γενικευμένης ανασφάλειας στους αστικούς κυρίως πληθυσμούς της Δύσης. Μία γεωγραφική περιοχή που τυγχάνει μικρής προβολής , αλλά είναι καίριας σημασίας για την κατανόηση των ανωτέρω, είναι τα σημερινά Βαλκάνια. Εάν και λίγοι Έλληνες το γνωρίζουν, σε περιοχές που απέχουν μόλις μερικές ώρες οδικώς από τη Θεσσαλονίκη ή τα Ιωάννινα, κατοικοεδρεύουν μερικοί από τους πλέον επικίνδυνους τρομοκράτες διεθνώς, όπως επίσης και δίκτυα οργανώσεων με βεβαρημένο ιστορικό στα διεθνή τεκταινόμενα κατά τη τελευταία 15ετία.

Η πρώτη και άμεση απειλή των κοινωνιών της Νότιο-Ανατολικής Ευρώπης (Και της Ελλάδος) είναι η ύπαρξη, εξάπλωση και συνεχής ενδυνάμωση του οργανωμένου εγκλήματος. Το οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα έχουν κατορθώσει κατά τη τελευταία 15ετία να διεισδύσουν σε ένα ευρύτατο φάσμα κοινωνικών και πολιτικών διεργασιών και αποτελούν πλέον εκ των ων ουκ άνευ πολιτικές μονάδες με επίδραση τόσο στη εσωτερική όσο και στην εξωτερική ζωή των Βαλκανικών χωρών.

Είναι αξιοσημείωτο να σημειωθεί ότι στις Βαλκανικές κοινωνίες παρατηρείται το φαινόμενο της «Συστημικής Διαφθοράς».

Τουτέστιν ότι οι εγκληματικές οργανώσεις της περιοχής τροφοδοτούν εσκεμμένα την διαφθορά σε όλο το κοινωνικό φάσμα ώστε να ελέγχουν κατά το δοκούν την πολιτική και πολιτειακή εξουσία. Ήδη από το 1996 η Επιτροπή του ΟΗΕ για την πρόληψη του εγκλήματος είχε επισημάνει το φαινόμενο αυτό, όπως και μία πρόσφατη έρευνα από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία.

Η Ιταλίδα οικονομολόγος και ειδική σε θέματα οργανωμένου εγκλήματος , “Loretta Napoleoni”, υπολογίζει τον ετήσιο κύκλο εργασιών των παρανόμων δικτύων παγκοσμίως σε 3 τρις Δολάρια, κατ’ ελάχιστον. Τα Βαλκάνια θεωρούνται κομβικής σημασίας ανά την υφήλιο για το οργανωμένο έγκλημα λόγω των διαδρόμων που εξασφαλίζουν τη διαδρομή των ναρκωτικών ουσιών από την Ασία στην Ευρώπη όπως επίσης μία από τις μεγαλύτερες αγορές σύγχρονου δουλεμπορίου και λαθρεμπορίου όπλων.

Σε αυτό το σημείο είναι άκρως διαφωτιστικό να σημειωθεί ότι το οργανωμένο έγκλημα διαθέτει και συνδέσμους διαπλοκής και ενίοτε και αγαστής συνεργασίας με τμήματα του διεθνούς νόμιμου χρηματό-οικονομικού κεφαλαίου. Μία γεωγραφική περιοχή λοιπόν που ανθίζει εσχάτως η προαναφερθέντα διαπλοκή είναι κατεξοχήν τα Βαλκάνια των αρχών του 21ου Αιώνα.

Read More

PsyWar - Documentary

Read More

Τα «Πετσωματικά» του 1878 και ο λιθοβολισμός της Κυβέρνησης

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς
Από τα πιο συγκλονιστικά επεισόδια της πολιτικής μας ιστορίας είναι τα «Πετσωματικά», τα οποία συνέβησαν το 1878. Ήταν αποτέλεσμα ενός εκρηκτικού συνδυασμού που δημιούργησαν τα σκληρά φορολογικά μέτρα που λάμβαναν οι Οικουμενικές Κυβερνήσεις και οι υπόνοιες για εκτεταμένες καταχρήσεις σε συνδυασμό με τα φλέγοντα εκείνη την εποχή εθνικά θέματα των σκλαβωμένων ακόμη ελληνικών περιοχών (Θεσσαλία, Ηπειρος, Μακεδονία). Ο λαός ξεσηκώθηκε, λιθοβόλησε τα σπίτια των πολιτικών που απάρτιζαν την Οικουμενική Κυβέρνηση και συγκρούστηκε με δυνάμεις του στρατού και της χωροφυλακής, με θύματα και από τις δύο πλευρές. Το κλίμα εκτονώθηκε όταν ο Πρωθυπουργός Κουμουνδούρος ανταποκρίθηκε στο φιλοπολεμικό κλίμα της εποχής και κήρυξε επιστράτευση.

Γελοιογραφία εποχής με πρωταγωνιστές τον Χαρ. Τρικούπη και τον Αλέξανδρο Κουμουνδούρο.

«Πετσώματα» και ξεσηκώματα
«Πετσώματα» αποκαλούνταν τα χρηματικά επιδόματα που χορηγούσε η «Εθνική Άμυνα» στους διάφορους οπλαρχηγούς για την υπόδηση των ανδρών, δηλαδή για την αγορά και επισκευή τσαρουχιών που ήταν υπενδεδυμένα με πετσί. Εξ ου και η φράση «τα τσαρούχια θέλουν πέτσωμα». Οι υπόνοιες ότι έγιναν καταχρήσεις αυτών των κονδυλίων απέδωσαν στην λέξη «πετσώματα» την έννοια της κατάχρησης. Ως «πετσωματάδες» καταγράφονταν έκτοτε περιφρονητικά όσοι αναμιγνύονταν σε εθνικά θέματα έχοντας ιδιοτελή ελατήρια, αλλά και γενικότερα οι καταχραστές. Την ονομασία παρέδωσε στην αιωνιότητα ο Γεώργιος Σουρής γράφοντας αργότερα ένα σπουδαίο έμμετρο υπό τον τίτλο «Ο κύριος Πετσωματάς». Σ’ αυτό αποκαλύπτει το ρόλο ενός εθνοκάπηλου γιού αρχιτσοπάνη, ο οποίος με τη βοήθεια του Τύπου κατόρθωσε να εκλεγεί βουλευτής.

Αφορμή για να ξεσπάσουν τα «Πετσωματικά» και η λαϊκή θύελλα κατά της Οικουμενικής Κυβέρνησης του Κουμουνδούρου, στην οποία συμμετείχαν οι κορυφαίοι της ελληνικής πολιτικής (Τρικούπης, Δεληγεώργης, Ζαίμης, Δεληγιάννης) ήταν η διάψευση των εθνικών ονείρων με την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Μόλις έγινε ευρέως γνωστό το περιεχόμενό της η ελληνική πρωτεύουσα βρέθηκε κυριολεκτικά σε κατάσταση πολιορκίας από αγανακτισμένους πολίτες. Το Υπουργικό Συμβούλιο έσπευδε να συνεδριάσει με ασφάλεια στο Υπουργείο Στρατιωτικών, ενώ άπειρος κόσμος απ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις άρχισε να συγκεντρώνεται στο Σύνταγμα. Εκεί ανακατεύτηκαν δικηγόροι με αμαξάδες, γιατροί με γκαρσόνια και έμποροι με λούστρους χωρίς μάλιστα να έχει προηγηθεί συνεννόηση και προπαρασκευή. Η δυναμική δύο δημεγερτών ρητόρων, του Βαλασσόπουλου και του Αντωνόπουλου, πυροδότησαν το τεταμένο κλίμα. Οι συγκεντρωμένοι στο Σύνταγμα, έχοντας επικεφαλή έναν άλκιμο φουστανελά που κρατούσε ελληνική σημαία κατευθύνθηκαν προς το Παλάτι.

Λιθοβολισμός «Οικουμενικών»
Πρόσκαιρα το κλίμα εκτονώθηκε η ένταση όταν ο Γεώργιος Α’ από τον εξώστη του Παλατιού καθησύχασε τα πλήθη. Τα οποία όμως χωρίστηκαν σε ομάδες και κατευθύνθηκαν στα σπίτια των πολιτικών που απάρτιζαν την Οικουμενική Κυβέρνηση. Πρώτα λιθοβόλησαν το σπίτι του Θρασύβουλου Ζαίμη. Μικρή δύναμη έφιππής χωροφυλακής που προσπάθησε να επιβάλει την τάξη τράπηκε σε φυγή όταν οι πολίτες εμφανίστηκαν να κρατούν κουμπούρια. Στην συνέχεια οι αγανακτισμένοι επισκέφτηκαν το σπίτι του Τρικούπη, το οποίο κυριολεκτικά κατέστρεψαν. Χειρότερα ακόμη υπέστη το αρχοντικό του Κουμουνδούρου, στην ομώνυμη πλατεία. Εκεί Μανιάτες συμπατριώτες του Πρωθυπουργού ανταπέδωσαν τα πυρά δίνοντας την εντύπωση πως θα ξέσπαγε εμφύλιος σπαραγμός.
Το θέαμα που παρουσίαζε η Αθήνα, παρείχε μία άγρια γραφικότητα. Η κυβέρνηση έσπευδε να συλλάβει τους δύο ρήτορες και τους «αρχηγούς» των συνοικιών, ενώ πυκνές ομάδες πολιτών, με άγριες διαθέσεις διέσχιζαν τους δρόμους και αντάλλασσαν εχθρικά βλέμματα με τις περιπόλους. Πουθενά δεν εμφανιζόταν «οικουμενικός», όπως αποκαλούσαν τα στελέχη που συμμετείχαν στην κυβέρνηση ή τους βουλευτές των ίδιων κομμάτων. Ο Επαμεινώνδας Δεληγιώργης περνώντας με την άμαξά του από την οδό Σταδίου δέχθηκε καταιγισμό από πέτρες και σώθηκε ως εκ θαύματος και χάρη στην ψυχραιμία του αμαξά του. Ο μεγαλύτερος αναβρασμός επικρατούσε στο Πανεπιστήμιο που η εστία όλων των κινητοποιήσεων.

Πυροβολισμοί και θύματα
Η σύλληψη των δύο αυτών προσώπων, καθώς και άλλων «συνοικιακών αρχηγών» που είχαν τη δυνατότητα να ξεσηκώνουν τα πλήθη είχε στερήσει τις κινητοποιήσεις από τον δυναμισμό τους. Και ενώ φαινόταν ότι ο όχλος θα λιποψυχούσε, ακούστηκε το χαρμόσυνο για τους διαδηλωτές άγγελμα πως «ανεβαίνει ο Πειραιάς». Πράγματι, τα σοβαρά γεγονότα δεν είχαν αφήσει ασυγκίνητους τους πολίτες του επινείου. Τα πιο ζωηρά στοιχεία του λιμανιού, έχοντας επικεφαλής βαρκάρηδες και μαουνιέρηδες, αποφάσισαν να συμπαρασταθούν στους διαδηλωτές των Αθηνών. Έτσι, ένα απόγευμα του Γενάρη 1878 πολεμοχαρείς ομάδες Πειραιωτών, με πλήρη πολεμική εξάρτηση, ξεκινούσαν για την Αθήνα. Η είδηση προκάλεσε συναγερμό στο Υπουργείο Στρατιωτικών που έσπευδε να πάρει τα μέτρα του. Φθάνοντας στο ύψος της Αγίας Τριάδας της οδού Πειραιώς, οι ανερχόμενοι βρέθηκαν μπροστά σε μικτό απόσπασμα χωροφυλάκων και στρατιωτών. Οπότε η «αναμέτρηση» των δυνάμεων θα γινόταν στη μεθόριο των δύο πόλεων.

Μόλις εμφανίστηκαν οι διαδηλωτές του Πειραιά ένας συνταγματάρχης διέταξε να πυροβολήσουν οι στρατιώτες στον αέρα. Αλλά οι Πειραιώτες συνέχισαν αποφασισμένοι. Δυστυχώς ακολούθησε η εντολή στους στρατιώτες να ρίξουν στο ψαχνό. Έξι διαδηλωτές χτυπήθηκαν θανάσιμα από την πρώτη ομοβροντία. Αλλά και εκείνοι δεν υστέρησαν. Κρατώντας διάφορα όπλα (γκραδάκια του ιππικού, σασεπώ, διμούτσουνες και κουμπούρες) βάρεσαν κι αυτοί στο ψαχνό με αποτέλεσμα να χτυπήσουν δυο στρατιώτες και έναν χωροφύλακα.

«Ζήτω ο πόλεμος»
Οι διαδηλωτές σκορπίσθηκαν στα χωράφια, δίνοντας ραντεβού στο κέντρο των Αθηνών. Μαζί τους παρέλαβαν και τη σωρό ενός από τους νεκρούς. Το μακάβριο αυτό λείψανο χρησιμοποίησαν ως λάβαρο και σημαία τους. Εν τω μεταξύ αναθάρρησαν και οι Αθηναίοι και ξεχύθηκαν στους δρόμους, με πιο απειλητικές διαθέσεις αυτή τη φορά. Η εμφάνιση της ομάδας των Πειραιωτών που τριγυρνούσαν την πόλη επιδεικνύοντας το πτώμα του συμπολίτη τους τοποθετημένο πάνω σε ένα δίτροχο καροτσάκι ξεσήκωνε τη μανία του πλήθους. «Οι αδιάλλακτοι ήτο κεκηρυγμένοι υπέρ της συλλήψεως και αμέσου εκτελέσεως των μελών της Οικουμενικής» σημείωνε πολλά χρόνια αργότερα ο Α. Φούφας.
Ο φανατισμός ήταν τέτοιος που από στιγμή σε στιγμή όλοι περίμεναν εκτεταμένες συγκρούσεις με άπειρο αριθμό θυμάτων. Τα αντανακλαστικά του γηραιού Κουμουνδούρου λειτούργησαν. Θυμήθηκε τις παλιές καλές εποχές. Έσπευσε να διατάξει την κλήση σε στράτευση έξι ηλικιών, γεγονός που υποσχόταν ότι η σύγκρουση με την Τουρκία ήταν κοντά. Αυτό ήταν και ένα από τα αιτήματα του κόσμου. Η απειλητική ιαχή «θάνατος στους προδότες» άρχισε να ψυχορραγεί και στην ατμόσφαιρα παλλόταν η μυριόστομη κραυγή «ζήτω ο πόλεμος»!
Ως γνωστόν, διατάχθηκε η εισβολή του Στρατού στα τουρκικά εδάφη. Είκοσι πέντε χιλιάδες κακώς οπλισμένοι, απείθαρχοι και ανοργάνωτοι άνδρες έφθασαν μέχρι το φρούριο του Δομοκού, όπου συναντήθηκαν με ισχυρές τουρκικές δυνάμεις. Εν τω μεταξύ, οι Ρώσοι συνθηκολόγησαν. Η ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε μπροστά σε τραγικό αδιέξοδο. Αναγκάσθηκε να διατάξει άμεση υποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων, ενώ αποτάθηκε στους ξένους πρέσβεις για να αποφευχθούν τα χειρότερα.
Πηγή
mikros-romios.gr

Read More

The French Revolution Documentary (English)

Read More

Τι ήταν η εξέγερση της Λιβύης;ΜΕΡΕΣ ΟΡΓΗΣ: Εξάντας

Τι ήταν η εξέγερση της Λιβύης; Μια λαϊκή επανάσταση που τερμάτισε με τον πιο απόλυτο τρόπο ένα τυραννικό καθεστώς; Ή μία ενορχηστρωμένη διεθνής παρέμβαση εναντίον ενός ηγέτη που είχε γίνει ενοχλητικός;
Το "Μέρες Οργής" διηγείται στιγμή προς στιγμή το τι διαδραματίστηκε από την έναρξη της επανάστασης μέχρι το τέλος της, τόσο στα πεδία των μαχών, όσο και στο διπλωματικό πεδίο. Διερευνά τα αίτια της επανάστασης και της μετέπειτα Νατοϊκής επέμβασης, προσπαθώντας να φωτίσει το παρόν και το μέλλον μιας χώρας που επί 42 χρόνια ταυτίστηκε με τον Μουαμάρ Καντάφι.Παρακολουθείστε το Ντοκιμαντερ στον Εξάντα, κάνοντας κλίκ εδώ

Read More

Inside the Mind of Google Documentary (Αγγλικά)

The Inside the Mind of Google gives you a behind-the-scences look at the world’s most popular Internet search engine. It explores how Google came to dominate the search industry and whether it’s now a threat to our privacy. Currently two-thirds of the world’s Internet searches are done on Google and their only viable competitions, Yahoo and Bing, remain so far behind it’s inconceivable they’ll ever be able to catch up.

Google’s time at the top may not last forever as social networking and mobile technology go mainstream, making new opportunities for companies like Facebook or mobile-first companies to challenge them.

Read More

Από τον αμφορέα στο φανάρι κι από τον Νεάντερταλ στο τάλιρο: ελληνογερμανικές γλωσσικές ανταλλαγές

Απόσπασμα από κείμενο του Νίκου Σαραντάκου

Τα γερμανικά δάνεια στην ελληνική γλώσσα είναι συγκριτικώς λιγοστά, αφ’ ενός επειδή άργησαν τα γερμανικά να καταξιωθούν σαν γλώσσα επιρροής στη διεθνή σκηνή και αφ’ ετέρου επειδή είναι κομμάτι δύσκολο να περάσουν στην ελληνική γλώσσα περισπούδαστοι αλλά σχεδόν απρόφερτοι σιδηρόδρομοι όπως Zeitgeist, Weltanschauung κτλ. Κι αν εξαιρέσεις τις γερμανικές λέξεις απαίσιας μνήμης από την κατοχή, καθώς και τα σνίτσελ της γαστρονομίας, θα έλεγε κανείς ότι μετριούνται στα δάχτυλα οι λέξεις της ελληνικής που είναι απ’ ευθείας δάνεια από τη γερμανική. Τα λεξικά λένε ότι η παρλαπίπα είναι, λέει, δάνειο από το γερμανικό Paperlapapp, που θα πει φλυαρία, αλλά να μου επιτρέψετε να έχω εντονότατες αμφιβολίες· μου φαίνεται ότι αυτή η εξήγηση προέρχεται από γερμανοσπουδαγμένο φιλόσοφο που δεν σκέφτηκε την πάρλα και την πίπα ή έστω την κοντινότερη Ιταλία. Όταν δυο λαοί δεν έχουν άμεση επαφή, δεν είναι εύκολο να μεταδοθούν απ’ ευθείας λαϊκές λέξεις.

Επαφή βέβαια άμεση είχαν οι Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία, και τα ‘λαζογερμανικά’ όντως περιέχουν άφθονα δάνεια από τη γερμανική. Θυμάμαι ένα βράδι βροχερό, πριν από πολλά χρόνια, που είχαμε χαθεί σε προάστιο της Κολωνίας, μια παρέα από εδώ, αναζητώντας το γήπεδο του μπάσκετ όπου έπαιζε ο Άρης. Προσφύγαμε σε παρατυχόν ελληνικό εστιατόριο και ο μαγαζάτορας μάς κατατόπισε: «Στις δεύτερες λάμπες δεξιά είναι το γήπεδο», μας είπε. Κι ύστερα, με κάποια ζήλια, «Ώστε βρήκατε κάρτες, ε;»

Κάρτες είναι βέβαια τα εισιτήρια και λάμπες τα φανάρια. Το οποίο φανάρι, ο σηματοδότης της τροχαίας εννοώ, λέγεται επισήμως στα γερμανικά Ampel και μου δίνει την ευκαιρία να περάσω στην άλλη όχθη, δηλαδή στις γερμανικές λέξεις ελληνικής προέλευσης.  Διότι το ampel είναι ελληνικής αρχής και μάλιστα παλαιότατης. Εν αρχή ην ο αμφορεύς ή αμφιφορεύς, λέξη πανάρχαια που έχει βρεθεί ήδη σε κείμενα της Γραμμικής Β’. Ο αμφορεύς λοιπόν δίνει το παλιό λατινικό δάνειο amphora. Λόγω της κατάληξης, άλλαξε το γένος από αρσενικό σε θηλυκό. Ο λόγιος λατινικός τύπος amphora έμεινε εκεί. Ένα λαϊκό υποκοριστικό του όμως, το ampulla (amphora > ampora > ampor-la > ampulla) που σήμαινε πλέον "γυάλινο φιαλίδιο" (διότι στην κλασική λατινική εποχή η ετυμολογική σχέση με το amphora που εξακολουθούσε να σημαίνει "αμφορέας" δεν ήταν πια αισθητή) έδωσε το γαλλικό ampoule (12ος αιώνας) και από εκεί και τη δική μας αμπούλα ως αντιδάνειο. Στα γερμανικά, περνάει ως ampel και δηλώνει το γυάλινο καντήλι που έφεγγε ακοίμητο πάνω στο ιερό της εκκλησίας, και από εκεί οποιοδήποτε φωτιστικό από γυαλί στα σπίτια, για να φτάσει σήμερα να δηλώνει τους φωτεινούς σηματοδότες. Από το παλάτι του Αγαμέμνονα, τριανταπέντε αιώνες αργότερα στους δρόμους της Κολωνίας - μεγάλο ταξίδι!

Read More

Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Γράφει ο Κλεάνθης Γρίβας

«Κάθε βομβιστική επίθεση από το 1969 και μετά συνδεόταν με μια ομάδα. Οι διαταγές δίνονταν από ένα μηχανισμό που ανήκε στο κράτος και, ειδικότερα, από μια παράλληλη μυστική δομή του υπουργείου Εσωτερικών».

Δήλωση του νεοφασίστα τρομοκράτη Vincent Vinciguerra, κατά τη διάρκεια της δίκης του, το 1990. 

Ο Vinciguerra το 1972 πήρε μέρος σε βομβιστική ενέργεια που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο τριών καραμπινιέρων. (Sunday Independent, 11/11/1990).

H «Στρατηγική της Έντασης»

Μια προσεκτική ανασκόπηση στην εφαρμογή της τρομοκρατίας, από την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου (1947) μέχρι σήμερα, οδηγεί στην εξαγωγή δύο βασικών συμπερασμάτων:

1) Σε όλες σχεδόν τις τρομοκρατικές ενέργειες, αρχικά «ανακαλύπτεται» κάποιο «ερυθρό» ίχνος που στρέφει την προσοχή σε μια από τις πολλές ασήμαντες ομαδούλες της «αριστεράς» και στη συνέχεια, όλες οι αποδείξεις οδηγούν στο χώρο των μυστικών υπηρεσιών, του παρακράτους και των ακροδεξιών οργανώσεων.

2) Αυτή η τρομοκρατική σταθεροποιητική δραστηριότητα των μυστικών υπηρεσιών εξελίχθηκε σε δύο διακριτές φάσεις.

Στην πρώτη φάση (1947-1970), οι μυστικές υπηρεσίες αναθέτουν την εκτέλεση των «σταθεροποιητικών» (τρομοκρατικών) ενεργειών σε πράκτορές τους ή σε όργανά τους από το χώρο των ομάδων της εξτρεμιστικής δεξιάς, και στη συνέχεια προσπαθούν να τις αποδώσουν στην κοινοβουλευτική ή στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά, κατασκευάζοντας «ενόχους».

Στη δεύτερη φάση (1971 και μετά), σημειώνεται μια ποιοτική αλλαγή στη «σταθεροποιητική» (τρομοκρατική) τακτική των μυστικών υπηρεσιών, η οποία συμπίπτει με την κοινοποίηση του «Εγχειριδίου Εκστρατείας για τις μυστικές υπηρεσίες που διεξάγουν Επιχειρήσεις Σταθεροποίησης» των στρατηγών Westmorland (αρχηγού του αμερικανικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων και γνωστού σφαγέα του Βιετνάμ) και Wicklam. Το «Εγχειρίδιο» άρχισε να εφαρμόζεται για την αποσταθεροποίηση στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης με τρομοκρατικές δραστηριότητες, αμέσως μετά την κοινοποίησή του στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες (Μάρτιος 1970), με τα κωδικά στοιχεία FM 30-31 (Field Manual/Εγχειρίδιο Επιχειρήσεων, που συνοδευόταν από 3 παραρτήματα FM 30-31 A, B και C) και έγινε η Βίβλος της «καθημερινής πρακτικής» των μυστικών υπηρεσιών κατά την εποχή στην οποία αρχηγοί της CIA είναι ο Ούλιαμ Κόλμπι (έως το 1975) και ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος (1976).

Μετά την κοινοποίηση αυτού του «Εγχειριδίου Σταθεροποιητικών [Τρομοκρατικών] Ενεργειών» στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες στην Ευρώπη και στις μυστικές υπηρεσίες των ευρωπαϊκών κρατών (που εκπαιδεύονται και καθοδηγούνται από τις αντίστοιχες αμερικανικές), σημειώνεται μια ριζική μεταβολή της τακτική τους και μια ποιοτική αλλαγή της μεθοδολογίας τους:

Από ένα σημείο και μετά, σ’ εφαρμογή των οδηγιών του «Εγχειριδίου», οι μυστικές υπηρεσίες αντί να πραγματοποιούν τρομοκρατικές πράξεις με δικούς τους πράκτορες και να προσπαθούν εκ των υστέρων να κατασκευάσουν ενόχους προερχόμενους από το χώρο της αριστεράς,

1) είτε κατασκευάζουν «αριστερές» οργανώσεις φαντάσματα, που «αναλαμβάνουν δημόσια» την ευθύνη των τρομοκρατικών ενεργειών που πραγματοποιούν οι πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών,

2) είτε διεισδύουν σε διάφορες ομάδες της εξτρεμιστικής αριστεράς (οι οποίες είναι πολύ ευάλωτες, λόγω της μονοδιάστατης ιδεολογίας, της οργανωτικής συγκεντρωτικής διάρθρωσης και των συνθηκών της παρανομίας που καθιστούν αδύνατο τον έλεγχο των καθοδηγητικών οργάνων από τα υποκείμενα στρώματα) και τις καθοδηγούν στην εκτέλεση τρομοκρατικών πράξεων, όταν, όπως και όπου εξυπηρετούν τα «σταθεροποιητικά» τους σχέδια.

Αυτό επιτρέπει στις μυστικές υπηρεσίες να αποδίδουν αληθοφανώς τις δικές τους τρομοκρατικές ενέργειες, ανάλογα με τις σκοπιμότητες της στιγμής:

1) Είτε σε μέλη διαβρωμένων γκροπούσκουλων, που λειτουργούν υπό το κράτος της αυταπάτης, ότι με τη δράση τους υπερασπίζονται τα «ύψιστα συμφέροντα της επανάστασης» (!), ενώ στην πραγματικότητα εξυπηρετούν τα ύψιστα συμφέροντα των μυστικών υπηρεσιών. Τα στελέχη αυτής της κατηγορίας προορίζονται να παίξουν τον έσχατο ρόλο τους μπροστά σ’ ένα δικαστήριο πριν καταλήξουν σε μια φυλακή.

2) Είτε σε εκτελεστικά όργανα των μυστικών υπηρεσιών, τα οποία έχουν αχρηστευτεί από επιχειρησιακή άποψη, και μπορεί να παίζουν συνειδητά αυτόν το ρόλο ή να αγνοούν για λογαριασμό τίνος ενεργούν στην πραγματικότητα. Τα άτομα αυτά, που δεν είναι μόνον άχρηστα αλλά και επικίνδυνα για τις μυστικές υπηρεσίες, λόγω των όσων γνωρίζουν, κατά κανόνα «εκκαθαρίζονται» με διάφορους τρόπους που επιτρέπουν τη δημόσια εκμετάλλευση της δολοφονίας τους από τις υπηρεσίες που την αποφασίζουν και την εκτελούν.

Στην περίπτωση που δεν είναι δυνατό να εφαρμοστεί κάποια απ’ αυτές τις διαζευκτικές δυνατότητες, επειδή δεν το επιτρέπουν οι αντικειμενικές συνθήκες (όπως π.χ. στην περίπτωση που υπάρχει τρομοκρατική δραστηριότητα, αλλά δεν υπάρχει επιδοκιμασία και υποστήριξη αυτής της δραστηριότητας από διάφορες ομαδούλες της εξτρεμιστικής αριστεράς), οι μυστικές υπηρεσίες έχουν πάντα την ευχέρεια να κατασκευάζουν ενόχους, επιλέγοντας ανάμεσα σε άτομα που η κοινωνική και πολιτική τους παρουσία τα καθιστά ευάλωτα.

Λίγο μετά την κοινοποίηση του «Εγχειριδίου Εκστρατείας για τις μυστικές υπηρεσίες που διεξάγουν Επιχειρήσεις Σταθεροποίησης» των στρατηγών Westmorland εξουδετερώνονται «ανεξήγητα» οι ιστορικές ηγεσίες των δύο σημαντικότερων οργανώσεων που δρουν στον ευρωπαϊκό χώρο, η «Φράξια Κόκκινος Στρατός» (RAF) στη δυτική Γερμανία και οι «Ερυθρές Ταξιαρχίες» στην Ιταλία. Το κενό που δημιουργείται καλύπτεται από μια «νέα γενιά» στελεχών, και, ύστερα απ’ αυτό, παρατηρείται μια (απρόσμενη, αιφνίδια και πολιτικά αδικαιολόγητη) αλλαγή στις μεθόδους και τους στόχους τους: Ο «μετριοπαθής εκφοβισμός» που εφαρμοζόταν κατ’ αποκλειστικότητα μέχρι τότε, υποκαθίσταται εξ’ ολοκλήρου από την προμελετημένη ανθρωποκτονία ως βασικό μέσο «πολιτικής παρέμβασης».

Δυτική Γερμανία

Η «Φράξια Κόκκινος Στρατός» (RAF) συγκροτήθηκε τον Αύγουστο 1970, και μέχρι την εκκαθάριση της «ιστορικής ηγεσίας» της δεν εκτέλεσε καμιά πράξη προσχεδιασμένης ανθρωποκτονίας: Όλες οι κατηγορίες που της προσάπτει η αστυνομία και ο κατευθυνόμενος Τύπος αναφέρονται σε αναπόδεικτες, κατά κανόνα, συμμετοχές της σε ληστείες τραπεζών, κλοπές εγγράφων από δημόσιες υπηρεσίες, κ.λ.π.

Read More

Καλή χρονιά με μια καταπληκτική συνέντευξη του Θεοφάνη Τάση στο Αντίφωνο

Καλή χρονιά με μια καταπληκτική συνέντευξη του Θεοφάνη Τάση (λέκτωρ φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο του Βερολίνου) στο Αντίφωνο
Αξίζει να αφιερώσετε λίγο από τον πολύτιμο χρόνο σας για να την δείτε και ίσως λίγο παραπάνω για να την κατανοήσετε...

Read More

Δικαιώματα σίγουρα. Πνευματικά;

24grammata.com-εάν
γράφει ο Γιώργος  Πρίμπας

«Απαγορεύεται η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή του παρόντος έργου στο σύνολό του ή τμημάτων του με οποιονδήποτε τρόπο, καθώς και η μετάφραση ή διασκευή του ή εκμετάλλευσή του με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγής έργου λόγου ή τέχνης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.2121/1993 και της Διεθνούς Σύμβασης Βέρνης Παρισιού, που κυρώθηκε με το ν.100/1975»
«The copyright of this sound recording is owned by ………. All rights reserved. Unauthorized copying, reproduction, hiring, lending, public performance and broadcasting prohibited».

Αν το βιβλίο ή το δίσκο ή το cd που σας άρεσε και σας το ζήτησε να το ακούσει ή διαβάσει κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο και του το δανείσατε ή αν σε κάποια συγκέντρωση φίλων, στο χώρος σας, όπου σας ζητήθηκε ή έστω αποφασίσατε να ακούσετε μαζί τους, να μοιραστείτε, κάποια μουσικά κομμάτια χωρίς, τουλάχιστον, να έχετε εξασφαλίσει ότι αυτά τα κομμάτια τα έχουν όλοι τους ήδη νόμιμα προμηθευτεί, με απλά λόγια είστε εγκληματίες. Και είστε εγκληματίες διότι όλα αυτά ακριβώς υπόκεινται στις απαγορεύσεις που προβλέπονται ανωτέρω.

Κάθε φορά λοιπόν που προμηθεύεστε ένα έργο λόγου ή τέχνης το οποίο αναγράφει σε κάποιο σημείο του τους ανωτέρω περιορισμούς ή έστω το γνωστό σήμα © τότε αν θέλετε να μην είστε παράνομοι οφείλετε να διασφαλίσετε ότι κανένας απολύτως τρίτος δεν θα αποκτήσει πρόσβαση στο έργο λόγου ή τέχνης μέσω του συγκεκριμένου αποθηκευτικού μέσου (βιβλίο, δίσκος, cd, dvd κλπ) για την προμήθεια του οποίου εσείς καταβάλατε το αντίτιμο. Ακόμα και αν είναι ο/η σύζυγός σας, ο/η φίλος/ης σας, το ενήλικο παιδί σας κλπ.
Βέβαια ακόμα δεν έχουμε ακούσει για φαινόμενα όπου τα όργανα της τάξης έχουν εισβάλει σε σπίτια όπου γίνονταν πάρτι και απαίτησαν σιωπητήριο ή έλεγξαν ότι τα μουσικά κομμάτια που ακούστηκαν μέχρι τη στιγμή της εφόδου τους στο πιθανό άντρο τέλεσης αξιόποινων πράξεων όλοι οι παριστάμενοι είχαν νόμιμα πληρώσει το δικαίωμα ακρόασης, αλλά… πάντα υπάρχει καιρός να μεριμνήσουν για την πλήρη εφαρμογή του νόμου.

Προς τι όλα αυτά;

Ένας προφανής αντίλογος θα μπορούσε να εστιαστεί στο φαινόμενο της πειρατείας των cd ή dvd ή της οικειοποίησης έργων το λόγου άλλων. Αν το πρόβλημα ήταν αυτό τότε πολύ απλά ο νόμος θα έπρεπε να απαγορεύει την «αντιγραφή και διανομή ή αναπαραγωγή του έργου ή μέρους του έργου με στόχο το οικονομικό κέρδος του αντιγραφέα» και την «οικειοποίηση του έργου ή μέρους του έργου» όπου ο αντιγραφές αντί να αναφέρει ποιου είναι (ή αν θέλουμε να το πούμε με ποιο ποιητικούς όρους: μέσω ποιού συγγραφέα ή καλλιτέχνη δόθηκε στους πολίτες) το απόσπασμα που μεταφέρει και ενσωμάτωσε στο έργο του, αυτός το εμφανίζει ως δικό του έργο.

Read More

Το δικαίωμα της αντιστάσεως στην Τραγωδία

Μια συζήτηση

Γεώργιος Γιατρομανωλάκης
επίκ. καθηγητής της κλασικής φιλολογίας 
στο πανεπιστήμιο Αθηνών

Σε ένα κλασικό βιβλίο για την Αρχαία Ελληνική Τραγωδία (που λίγοι το συμβουλεύονται πιά στις μέρες μας) στην Γέννηση της Τραγωδίας του Φ. Νίτσε διαβάζουμε (σε μετάφραση του Κ. Μεραναίου) ότι «η πιό πονεμένη μορφή της ελληνικής σκηνής, ο δύστυχος Οιδίποδας, επινοήθηκε απ' τον Σοφοκλή ως ο ευγενικός και γενναιόψυχος άνθρωπος, ο καταδικασμένος, παρά τη σοφία του, στην πλάνη και την αθλιότητα [...] ο μύθος ψιθυρίζει στο αυτί μας πως η σοφία, κι ακριβώς η διονυσιακή σοφία, είναι μία παρα φύση βδελυγμία· πως εκείνος, που με τη γνώση του, γκρεμίζει τη φύση στην άβυσσο του μηδενός, θα πρέπει, περιμένοντας, να δοκιμάσει πάνω στο ίδιο το κεφάλι του τα αποτελέσματα της αποσύνθεσης της φύσης, η αιχμή της σοφίας γυρίζει πάλι εναντίον του σοφού· η σοφία είναι έγκλημα κατά της φύσης (69 - 71).

Απέναντι σε αυτή «τη δόξα της παθητικότητας», όπως χαρακτηρίζεται η περίπτωση που ανήμπορου (ή αρνούμενου) να αντιδράσει Οιδίποδος, ο Φ. Νίτσε τοποθετεί και συγκρίνει «το φωτοστέφανο ενεργητικότητας» που περιβάλλει τον αισχυλικό Προμηθέα. «Εκείνο» γράφει 71 κε.. «που ο στοχαστής Αισχύλος ήθελε να μας πεί εδώ, που όμως ωσάν ποιητής μας άφησε μόνο να το προαισθανθούμε με το σύμβολο, ο νέος Γκαίτε μας το αποκάλυψε σ' αυτά τα τολμηρά λόγια του Προμηθέα του:

Κάθομαι εδώ και πλάθω τους ανθρώπους σύμφωνα με τη μορφή μου. Μία ράτσα που μου μοιάζει, για να πονάει και να κλαίει, για να χαίρεται και να απολαμβάνει, και για να μή σε σέβεται, όπως κι εγώ!

Ο άνθρωπος, ανυψούμενος ίσαμε τον Τιτάνα, κατακτά για τον εαυτό του τον πολιτισμό του κι αναγκάζει τους Θεούς να συμμαχήσουν μαζί του, γιατί χάρη στη σοφία, που είναι δική του, κρατάει στα χέρια του την ύπαρξη των Θεών και τα όρια της εξουσίας τους. Το θαυμαστότερο όμως που υπάρχει στο ποίημα αυτό του Προμηθέα, που (στη θεμελιώδη του σκέψη) είναι ο αληθινός ύμνος της ασέβειας, είναι ακριβώς το βαθύ αισχύλειο συναίσθημα της δικαιοσύνης. Απο τη μια η απροσμέτρητη οδύνη του τολμηρού «ερημίτη» κι απ' την άλλη, η θεία αθλιότητα, το προαίσθημα του «λυκαυγούς».

Διάλεξα να αρχίσω το θέμα μου με αυτές τις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες και προκλητικές συνάμα απόψεις του Νίτσε σχετικά με την ενεργητική συμπεριφορά του Προμηθέα επειδή πιστεύω οτι σε αυτή την τραγωδία του Αισχύλου (όπως φυσικά και στη σοφόκλεια Αντιγόνη) μπορούμε να δούμε δραματοποιημένη μια δραστηριότητα που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως πράξη αντιστάσεως και ανταρσίας απέναντι στην εξουσία (για να μείνουμε σε αυτήν τουλάχιστον τη διάσταση). Μολονότι, όπως ελπίζω θα δείξω, η έννοια της αντιστάσεως (όπου περιλαμβάνεται και το συναφές δικαίωμα) δέν ευρίσκεται στην αρχαία Τραγωδία, εδώ στον Προμηθέα (όπως και στην Αντιγόνη) έχουμε την πλήρη ανάπτυξη ενός μοντέλου συμπεριφοράς του τραγικού ήρωα που ορθώνεται απέναντι σε μια Τάξη πραγμάτων στον βαθμό της αντίστασης ή ακόμη και της ανταρσίας.

Ο τιτανικός Προμηθέας βρίσκεται αντίθετος σε μια Εξουσία, παραμένει ανένδοτος στις αρχές του και αντιστέκεται με όλες του τις δυνάμεις απέναντι σε άδικη και σκληρή (όπως περιγράφεται) μορφή εξουσίας, προκειμένου να υπερασπισθεί ένα αίτημα καθολικής σημασίας και σπουδαιότητας. Δρά με πλήρη συνείδηση και προκαλεί υβριστικά το αντίπαλον κράτος καταδικάζεται για αυτή του την αυθάδεια και ανευλάβεια, υφίσταται τα φοβερότερα μαρτύρια και οδηγείται (τουλάχιστον στη φάση αυτή της τριλογίας) στη σωματική εξόντωση, στο πάθος κατα την αριστοτελική έννοια του όρου.

Όμως υπάρχουν κάποιες διαφορές ανάμεσα στα δύο δράματα. Η δράση του Προμηθέα και η όποια αντίστασή του κινείται στις σφαίρες των Ουρανών.
Το επίπεδο συγκρούσεως βρίσκεται μάλλον στη σφαίρα του κοσμολογικού και λιγότερο του πολιτειακού συστήματος (χωρίς ωστόσο να ελλείπουν οι αντίστοιχοι συμβολισμοί και υπαινιγμοί. Ο λόγος της τιτανικής ανταρσίας είναι η τιμή που δείχνει ο Τιτάνας στους ανθρώπους, η φιλανθρωπία του. Αντίθετη η Αντιγόνη δρά μέσα στα όρια της Πόλεως και ο λόγος για τον οποίο έρχεται σε σύγκρουση με τις εξουσιαστικές δυνάμεις της γής έχουν σχέση με τον Ουρανό ή και με τους θεϊκούς νόμους. Επιπλέον η πράξη της αντιδράσεως ή αντιστάσεως στον Προμηθέα Δεσμώτη έχει συντελεσθεί εκτός του δράματος και απλώς παρακολουθούμε τον κολασμό του Αντάρτη Θεού. Στην Αντιγόνη η αντίσταση εκδηλώνεται εντός του δράματος και επομένως μπορούμε να παρακολουθήσουμε και τη συλλογιστική της, όπως αυτή εκφράζεται εν θερμώ. Έτσι τα δύο αυτά δράματα μοιάζουν να συμπληρώνει το ένα το άλλο και μας παρέχουν τις καλύτερες (άν όχι τις μοναδικές) ιστορίες δραματοποιημένης αντιστάσεως.

Ωστόσο, προτού δούμε από πιο κοντά αυτό το μοναδικό είδος συμπεριφοράς του Προμηθέα και της Αντιγόνης, θα επιθυμούσα να σταθούμε λίγο και να θυμηθούμε ορισμένες θεμελιώδεις έννοιες της τραγωδίας (μέσω φυσικά του Αριστοτέλη). Έτσι, πιστεύω, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε βαθύτερα και πληρέστερα το θέμα μας και ίσως καταλάβουμε γιατί η έννοια της αντιστάσεως και το δικαίωμα αντιστάσεως, όπως το εννοούμε σήμερα, δέν φαίνεται να απασχολεί πολύ τους τραγικούς, αντίθετα απο ό,τι συμβαίνει στη σημερινή λογοτεχνία. Αλλά και γενικότερα εξετάζοντας την ΑΕ Λογοτεχνία (το έπος λχ ή τη λυρική ποίηση) βρίσκουμε πως η έννοια της αντίστασης (όπως γίνεται αντιληπτή μέσα στα πλαίσια του δημόσιου δικαίου) δέν απασχολεί πολύ τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Μπορούμε μάλιστα να υποστηρίξουμε (μιλώντας πάλι γενικά) οτι η έννοια της κρατικής εξουσίας αντιμετωπίζεται στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία, όπως τούτο φαίνεται στο έπος, στη λυρική ποίηση και στο δράμα, αδιάφορα. Δέν αναφερόμαστε φυσικά στην αντίθεση των Ελλήνων απέναντι στα βαρβαρικά καθεστώτα, βλ. λχ τους Πέρσες ή στις πολιτειακές επαναστάσεις και στις συνακόλουθες ανατροπές των πολιτικών συστημάτων. Η πολιτειακή εξουσία, όπως λχ περιγράφεται στην τραγωδία, δέν κρίνεται απο τη μορφή της. Δέν ενδιαφέρει δηλαδή το πολιτειακό σύστημα μέσα στο οποίον συντελείται η τραγική πράξις, μολονότι η Τραγωδία είναι γέννημα της Δημοκρατίας.
Η εξουσία κρίνεται (όταν κρίνεται) απο τον τρόπο με τον οποίον ασκείται και ειδικότερα απο το βαθμό καταχρήσεώς της. Ποτέ δέν τίθεται θέμα αλλαγής του καθεστώτος.

*

Ας δούμε πρώτα κάποιες θεμελιώδεις αρχές της Τραγωδίας. Και ας ξεκινήσουμε ορίζοντας την Τραγωδία με ένα δικό μας τρόπο, απλούστερο και διαφορετικό απο τον γνωστό αριστοτελικό ορισμό: μπορούμε λοιπόν να πούμε οτι η τραγωδία αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα λόγου και λογικής, ένα απο τα ανώτατα είδη της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας. Έχει καθορισμένη μορφή, κοινή θεματική, γνωστό (λίγο - πολύ) περιεχόμενο και σαφείς στόχους: Κάθε φορά ο τραγικός ποιητής διαχειρίζεται με τρόπο δραματικό (σκηνικό) ένα γνωστό υλικό (μυθολογικού χαρακτήρος) για να δείξει μέσα απο τη δραματική πορεία των πραγμάτων τους εντελώς συγκεκριμένους σκοπούς του. Οι σκοποί αυτοί δέν είναι παρά παιδευτικοί και ψυχαγωγικοί (με την ευρύτερη σημασία του όρου). Το τέλος της τραγωδίας, η ηδονή της τραγωδίας, προκύπτει μόνο μέσα απο την ανέλιξη του συγκεκριμένου μύθου και έγκειται στο εξής (κατα παράφραση του αριστοτελικού ορισμού): Να φανερωθεί ΠΩΣ μέσα απο το φρικτό και το βέβηλο, ΠΩΣ μέσα απο το ακάθαρτο και το φοβερό είναι δυνατόν να προκύψει μια νέα, αγαθή κεκαθαρμένη κατάσταση και τάξη. ΠΩΣ ο άνθρωπος μπορεί να μάθει απο τα παθήματα και τα λάθη του. ΠΩΣ άγεται στο φώς, στη γνώση και στην αλήθεια μέσα απο μια σκοτεινή περίοδο δράσης.

Μελετώντας τα όσα λέει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του σχετικά με την εσωτερική δομή της τραγωδίας, σχετικά δηλ. με τα στοιχεία που απαρτίζουν το ποιόν της, παρατηρούμε οτι εκείνο που τονίζεται συνεχώς είναι η προτεραιότητα του μύθου, η πράξις ή σύστασις πραγμάτων. Ό,τι βαραίνει στην τραγική πράξη δέν είναι ο ήρωας, το συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά ολόκληρο το σύστημα μέσα στο οποίο ζεί και ενεργεί ο ήρωας. Τον τραγικό ποιητή ενδιαφέρει το πλέγμα και ο ρούς των συμβάντων, όχι οι πράκτορες αυτών των ενεργειών.
Οι ήρωες, οι δρώντες χρειάζονται μόνο για να φέρουν σε πέρας και να διεκπεραιώσουν μια κατάσταση.

Όμως για να μπορέσουν τα όντα αυτά να ανταποκριθούν στον ρόλο τους πρέπει να

Read More

BBC Four - The Curse of Oil (Documentary)

BBC Four - The Curse of Oil 1 and 2

The Curse of Oil 3

The curse of oil 3 - The Wilderness ep. 3/3 (documentary) from Documentate on Vimeo.

Read More

Πώς να φτιάξετε σχεδόν τα πάντα!

Η επανάσταση των ψηφιακών κατασκευών
By Neil Gershenfeld

Μια νέα ψηφιακή επανάσταση έρχεται, αυτή τη φορά στον κατασκευαστικό τομέα. Στηρίζεται στις ίδιες ιδέες που οδήγησαν τις προηγούμενες ψηφιοποιήσεις της επικοινωνίας και των υπολογισμών, αλλά τώρα αυτό που προγραμματίζεται είναι ο φυσικός κόσμος και όχι ο άυλος. Οι ψηφιακές κατασκευές θα επιτρέπουν στους ανθρώπους να σχεδιάζουν και να παράγουν απτά αντικείμενα κατά παραγγελία, όπου και όποτε τα χρειάζονται. Η ευρεία πρόσβαση σε αυτές τις τεχνολογίες θα αποτελέσει πρόκληση για τα παραδοσιακά μοντέλα των επιχειρήσεων, της ξένης βοήθειας και της εκπαίδευσης.

Οι ρίζες αυτής της επανάστασης χρονολογούνται πίσω στο 1952, όταν οι ερευνητές στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (Massachusetts Institute of Technology, ΜΙΤ) συνέδεσαν έναν πρώιμο ψηφιακό υπολογιστή με έναν τόρνο, δημιουργώντας τον πρώτο ψηφιακό έλεγχο εργαλειομηχανών. Με τη χρήση ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή -αντί για έναν επαγγελματία μηχανικό- να γυρνά τους μοχλούς που ελέγχουν αυτό το μεταλλικό κομμάτι, οι ερευνητές ήταν σε θέση να παράξουν εξαρτήματα αεροσκαφών σε σχήματα που ήταν πιο περίπλοκα από ό, τι θα μπορούσαν να γίνουν με το χέρι. Από εκείνον τον πρώτο περιστρεφόμενο τόρνο, όλα τα είδη των κοπτικών εργαλείων έχουν τοποθετηθεί σε πλατφόρμες ελεγχόμενες από υπολογιστή, συμπεριλαμβανομένων των πιδάκων νερού που μεταφέρουν λειαντικά τα οποία μπορούν να κόψουν σκληρά υλικά, των λέιζερ που μπορούν γρήγορα να χαράξουν ωραία γραφικά και των λεπτών ηλεκτρικά φορτισμένων συρμάτων που μπορούν να κάνουν μακριές και λεπτές τομές.

Σήμερα, οι ψηφιακά ελεγχόμενες μηχανές αγγίζουν σχεδόν κάθε εμπορικό προϊόν, είτε άμεσα (παράγοντας τα πάντα, από φορητούς υπολογιστές ως κινητήρες τζετ) ή έμμεσα (παράγοντας τα εργαλεία που μορφοποιούν και σφραγίζουν τα αγαθά μαζικής παραγωγής). Και όμως, όλοι αυτοί οι μοντέρνοι απόγονοι του πρώτου ψηφιακά ελεγχόμενου μηχανικού τόρνου, μοιράζονται τον αρχικό περιορισμό του: μπορούν να κόψουν, αλλά δεν μπορούν να προσεγγίσουν τις εσωτερικές δομές. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι ο άξονας ενός τροχού πρέπει να κατασκευαστεί ξεχωριστά από το έδρανο μέσα από το οποίο θα περάσει.

Στη δεκαετία του 1980, ωστόσο, διαδικασίες κατασκευής ελεγχόμενες από υπολογιστή οι οποίες προσθέτουν αντί να αφαιρούν υλικό (ονομάζεται προσθετική παραγωγή) βγήκαν στην αγορά. Χάρη σε τρισδιάστατες «εκτυπώσεις» (σ.σ.: 3-D printing είναι η κατασκευαστική διαδικασία όπου ένα τρισδιάστατο αντικείμενο δημιουργείται με την σταδιακή εναπόθεση υλικού), ένα έδρανο και ένας άξονας θα μπορούσαν να κατασκευαστούν από το ίδιο μηχάνημα την ίδια στιγμή. Μια σειρά από τρισδιάστατες διεργασίες εκτύπωσης είναι πλέον διαθέσιμες, συμπεριλαμβανομένων της θερμικής σύντηξης πλαστικών νηματίων, της χρήσης υπεριώδους φωτός για τη διασταυρούμενη σύνδεση πολυμερών ρητινών, της εναπόθεσης συγκολλητικών σταγονιδίων για να ενοποιηθεί μία σκόνη, της κοπής και πλαστικοποίησης φύλλων χαρτιού και της χρήσης ακτίνας λέιζερ για να συγκολληθούν μεταλλικά μέρη. Οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη 3-D «εκτυπωτές» για να φτιάξουν μοντέλα προϊόντων πριν να μπουν σε παραγωγή, μια διαδικασία που αναφέρεται ως «ταχεία πρωτοτυποποίηση». Οι εταιρείες βασίζονται επίσης στην τεχνολογία αυτή για να φτιάξουν αντικείμενα με πολύπλοκα σχήματα, όπως κοσμήματα και ιατρικά εμφυτεύματα. Οι ερευνητικές ομάδες έχουν χρησιμοποιήσει 3-D «εκτυπωτές» ακόμα και για να δημιουργήσουν δομές από κύτταρα με στόχο την δημιουργία ζωντανών οργάνων.

Η προσθετική κατασκευή έχει ευρέως αναγνωριστεί ως μια επανάσταση, και φιλοξενήθηκε σε εξώφυλλα εκδόσεων από τον Economist ως το Wired. Αυτό είναι, όμως, ένα περίεργο είδος επανάστασης, διακηρυγμένης περισσότερο από αυτούς που την παρατηρούν παρά από εκείνους που εργάζονται γι’ αυτήν. Σε ένα καλά εξοπλισμένο εργαστήριο, ένας 3-D «εκτυπωτής» μπορεί να χρησιμοποιηθεί για περίπου το ένα τέταρτο των εργασιών, με τα άλλα μηχανήματα να κάνουν τα υπόλοιπα. Ένας λόγος είναι γιατί οι «εκτυπωτές» είναι αργοί, κάνοντας ώρες ή ακόμη και ημέρες για να κατασκευάσουν πράγματα. Άλλα εργαλεία ελεγχόμενα από υπολογιστή μπορούν να παράγουν εξαρτήματα πιο γρήγορα ή με λεπτότερα χαρακτηριστικά ή που να είναι μεγαλύτερα, ελαφρύτερα ή ισχυρότερα. Λαμπερά άρθρα σχετικά με τους 3-D «εκτυπωτές» διαβάζονται σαν τις ιστορίες της δεκαετίας του 1950 που διακήρυτταν ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων ήταν το μέλλον του μαγειρέματος. Ο φούρνος μικροκυμάτων είναι βολικός, αλλά δεν αντικαθιστά το υπόλοιπο της κουζίνας.

Η επανάσταση δεν αφορά στην προσθετική κατασκευή σε αντίθεση με την αφαιρετική κατασκευή. Είναι η ικανότητα να μετατρέπονται τα ηλεκτρονικά δεδομένα σε πράγματα και τα πράγματα σε ηλεκτρονικά δεδομένα. Αυτό είναι που έρχεται. Από μια άποψη, υπάρχει μια στενή αναλογία με την ιστορία των υπολογιστών. Το πρώτο βήμα προς αυτή την εξέλιξη ήταν η άφιξη των μεγάλων κεντρικών υπολογιστών στη δεκαετία του 1950, που μπορούσαν να τους αντέξουν οικονομικά μόνο εταιρίες, κυβερνήσεις, ιδρύματα και ελίτ. Στη συνέχεια ήρθε η ανάπτυξη των μικροϋπολογιστών τη δεκαετία του 1960, υπό την ηγεσία της γενιάς υπολογιστών PDP της Digital Equipment Corporation, η οποία βασίστηκε στον πρώτο υπολογιστή του MIT με τρανζίστορ, τον TX-0. Αυτοί μείωσαν το κόστος ενός υπολογιστή από εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια σε δεκάδες χιλιάδες. Αυτό το ποσό εξακολουθούσε να είναι πολύ μεγάλο για έναν ιδιώτη, αλλά ήταν προσιτό για ερευνητικές ομάδες, πανεπιστημιακά τμήματα και μικρές επιχειρήσεις. Οι άνθρωποι που χρησιμοποίησαν αυτές τις συσκευές ανέπτυξαν τα προγράμματα για περίπου όλα όσα κάνει τώρα κάποιος σε έναν υπολογιστή: την αποστολή e-mail, το γράψιμο σε έναν επεξεργαστή κειμένου, τα παιχνίδια βίντεο, την ακρόαση μουσικής. Μετά τους μίνι ηλεκτρονικούς υπολογιστές ήρθαν οι υπολογιστές για τους χομπίστες. Ο πιο γνωστός από αυτούς, ο MITS Altair 8800, πωλήθηκε το 1975 για περίπου 1.000 δολάρια συναρμολογημένος ή περίπου 400 δολάρια σε μορφή κιτ. Οι δυνατότητές του ήταν υποτυπώδεις, αλλά άλλαξε τη ζωή μιας γενιάς πρωτοπόρων της πληροφορικής, οι οποίοι μπορούσαν πλέον να κατέχουν ένα μηχάνημα ο καθένας ατομικά. Τέλος, η πληροφορική πραγματικά έγινε εξατομικευμένη με την εμφάνιση του προσωπικού υπολογιστή της IBM το 1981. Ήταν σχετικά μικρός, εύκολος στη χρήση, χρήσιμος και προσιτός.

Ακριβώς όπως με τους παλιούς υπολογιστές, μόνο οι μεγάλοι οργανισμοί μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά τις σύγχρονες εκδόσεις των πρώτων ογκωδών και ακριβών ελεγχόμενων από υπολογιστή συσκευών τόρνευσης. Στη δεκαετία του 1980, τα πρώτης γενιάς συστήματα «ταχείας πρωτοτυποποίησης» από εταιρείες όπως η 3D Systems, Stratasys, Epilog Laser, και Universal κατέβασαν την τιμή των ελεγχόμενων από υπολογιστή συστημάτων παραγωγής από εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια σε δεκάδες χιλιάδες, καθιστώντας τα ελκυστικά για τις ερευνητικές ομάδες. Τα επόμενης γενιάς ψηφιακά προϊόντα κατασκευής στην σημερινή αγορά, όπως το RepRap, το MakerBot, το Ultimaker, το PopFab και το Snap MTM, πωλούνται για χιλιάδες δολάρια συναρμολογημένα ή για εκατοντάδες δολάρια σε εξαρτήματα. Σε αντίθεση με τα ψηφιακά εργαλεία κατασκευής που υπήρχαν πριν από αυτά, τούτα τα εργαλεία έχουν σχέδια που συνήθως μοιράζονται ελεύθερα, έτσι ώστε εκείνοι που κατέχουν τα εργαλεία (όπως και εκείνοι που κατείχαν υπολογιστές για χομπίστες) να μπορούν όχι μόνο να τα χρησιμοποιούν αλλά και να κάνουν κάτι περισσότερο και να τα τροποποιούν. Ολοκληρωμένοι προσωπικοί ψηφιακοί κατασκευαστές -όπως κάποτε ήταν οι προσωπικοί υπολογιστές- δεν υπάρχουν ακόμη, αλλά θα υπάρξουν.

Η εξατομικευμένη κατασκευή υπάρχει εδώ και χρόνια ως βασικό στοιχείο της επιστημονικής φαντασίας. Όταν το πλήρωμα της τηλεοπτικής σειράς Star Trek: The Next Generation βρέθηκε αντιμέτωπο με ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διάγραμμα ανάπτυξης, μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον ενσωματωμένο αντιγραφέα για να φτιάξει ό, τι χρειαζόταν. Οι επιστήμονες σε μια σειρά από εργαστήρια (περιλαμβανομένου και του δικού μου) δουλεύουν τώρα με πραγματικούς όρους, αναπτύσσοντας διαδικασίες με τις οποίες να μπορούν να τοποθετήσουν μεμονωμένα μόρια και άτομα σε όποια δομή θέλουν. Σε αντίθεση με τους σημερινούς 3-D «εκτυπωτές», εκείνοι θα είναι σε θέση να δημιουργήσουν πλήρη λειτουργικά συστήματα ταυτόχρονα, χωρίς να έχουν ανάγκη για εξαρτήματα που πρόκειται να συναρμολογηθούν. Ο στόχος δεν είναι να παράγουν μόνο τα μέρη για ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος, για παράδειγμα, αλλά η κατασκευή ενός πλήρους οχήματος που να μπορεί να πετάξει αμέσως μόλις βγει από τον «εκτυπωτή». Αυτός ο στόχος εξακολουθεί να βρίσκεται χρόνια μακριά, αλλά δεν είναι απαραίτητο να περιμένει κανείς: οι περισσότερες από τις λειτουργίες που χρησιμοποιεί σήμερα κάποιος σε έναν υπολογιστή εφευρέθηκαν την εποχή των μίνι υπολογιστών, πολύ πριν ανθίσει η εποχή των προσωπικών υπολογιστών. Ομοίως, αν και οι ψηφιακές μηχανές κατασκευής σήμερα βρίσκονται ακόμα σε νηπιακό στάδιο, μπορούν ήδη να χρησιμοποιηθούν για να φτιάξουν (σχεδόν) οτιδήποτε, οπουδήποτε. Αυτό αλλάζει τα πάντα.

ΣΚΕΨΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΕ ΤΟΠΙΚΑ

Εκτίμησα για πρώτη φορά τον παραλληλισμό μεταξύ των προσωπικών υπολογιστών και των προσωπικών κατασκευαστικών μηχανών όταν δίδαξα ένα μάθημα που ονομάζεται «Πώς να Φτιάξετε (σχεδόν) Οτιδήποτε» στο Κέντρο για Bits και Άτομα (Center for Bits and Atoms, CBA) του ΜΙΤ, το οποίο διευθύνω. Το CBA, το οποίο άνοιξε το 2001 με χρηματοδότηση από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών, αναπτύχθηκε για να μελετήσει τα όρια μεταξύ της επιστήμης των υπολογιστών και των φυσικών επιστημών. Χρησιμοποιεί μια εγκατάσταση που είναι εξοπλισμένη να φτιάχνει και να μετρά πράγματα που είναι τόσο μικρά όσο τα άτομα ή τόσο μεγάλα όσο τα κτίρια.

Σχεδιάσαμε το μάθημα για να διδάξουμε μια μικρή ομάδα ερευνητών - φοιτητών το πώς να χρησιμοποιούν τα εργαλεία του CBA, αλλά ήμασταν συγκλονισμένοι από τη ζήτηση από φοιτητές που απλά ήθελαν να φτιάξουν πράγματα. Αργότερα, κάθε φοιτητής ολοκλήρωσε ένα σχέδιο διάρκειας ενός εξαμήνου για να εμπεδώσει τις δεξιότητες που είχε μάθει. Ένας έκανε ένα ξυπνητήρι που ο μεθυσμένος ιδιοκτήτης του θα πρέπει να παλέψει για να αποδείξει ότι είναι ξύπνιος. Ένας άλλος έκανε ένα ρούχο εξοπλισμένο με αισθητήρες και κάτι σαν σπονδυλική στήλη που είχε κινητήρες έτσι ώστε να μπορεί να υπερασπιστεί τον προσωπικό χώρο του χρήστη. Οι μαθητές απαντούσαν σε μια ερώτηση που δεν είχα κάνει: Σε ποιο πράγμα είναι καλή η ψηφιακή κατασκευή; Όπως αποδεικνύεται, η κορυφαία εφαρμογή στην ψηφιακή κατασκευή, όπως και στην πληροφορική, είναι η εξατομίκευση, που παράγει προϊόντα για μια αγορά που αποτελείται από έναν άνθρωπο.

Εμπνευσμένοι από την επιτυχία αυτού του πρώτου γύρου μαθημάτων, το 2003, το CBA ξεκίνησε ένα σχέδιο προσέγγισης του θέματος με την υποστήριξη του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών. Αντί να περιγράφουμε απλώς τη δουλειά μας, σκεφτήκαμε ότι θα ήταν πιο ενδιαφέρον να παράσχουμε τα εργαλεία. Έχουμε συγκεντρώσει ένα σύνολο εξοπλισμού αξίας περίπου 50.000 δολαρίων (συμπεριλαμβανομένου ενός ελεγχόμενου από υπολογιστή λέιζερ, έναν 3-D «εκτυπωτή» και μεγάλα και μικρά, ελεγχόμενα από υπολογιστή μηχανήματα τόρνευσης) και υλικά αξίας περίπου 20.000 δολαρίων (συμπεριλαμβανομένων των συστατικών για χύτευση και κατασκευή καλουπιών και παραγωγή ηλεκτρονικών εξαρτημάτων). Όλα τα εργαλεία συνδέονται με ειδικό λογισμικό. Αυτά έγιναν γνωστά ως «fab labs» (από το «fabrication labs» ή το «fabulous labs»). Το κόστος τους είναι συγκρίσιμο με αυτό ενός μίνι υπολογιστή, και ανακαλύψαμε ότι χρησιμοποιούνται με τον ίδιο τρόπο: για να αναπτυχθούν νέες χρήσεις και νέοι χρήστες για τα μηχανήματα.

Από τον Δεκέμβριο του 2003, μια ομάδα του CBA με επικεφαλής την Sherry Lassiter, μια συνάδελφό μου, έστησε το πρώτο fab lab στο South End Technology Center, στο κέντρο της Βοστώνης. Το SETC διοικείται από τον Mel King, έναν ακτιβιστή ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στην εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στις αστικές κοινότητες, από την παραγωγή βίντεο ως την πρόσβαση στο διαδίκτυο. Γι' αυτόν, οι ψηφιακές μηχανές κατασκευής ήταν ένα φυσικό επόμενο βήμα. Παρ’ όλες τις διαφορές μεταξύ της πανεπιστημιούπολης του MIT και του South End, οι αντιδράσεις και στις δύο περιοχές ήταν εξίσου ενθουσιώδεις. Μια ομάδα κοριτσιών από την περιοχή χρησιμοποίησε τα εργαλεία στο εργαστήριο για να στήσει ένα high-tech «εργαστήριο της γειτονιάς», ταυτόχρονα διασκεδάζοντας, αποκτώντας διέξοδο να εκφραστεί, να μάθει τεχνικές δεξιότητες, και να κερδίσει εισόδημα. Μερικά από τα σχολιαρόπαιδα στη γειτονιά είχαν χρησιμοποιήσει το fab lab για πρακτική εκπαίδευση και έχουν έκτοτε προχωρήσει για να σταδιοδρομήσουν στον τομέα της τεχνολογίας.

Το fab lab του SETC ήταν το μόνο που είχαμε προγραμματίσει για το σχέδιο προσέγγισης. Αλλά χάρη στο ενδιαφέρον από την κοινότητα των Γκανέζων που ζουν γύρω από το SETC, το 2004, το CBA με την υποστήριξη του National Science Foundation και την βοήθεια από μια τοπική ομάδα, έστησε ένα δεύτερο εργαστήριο fab lab στην πόλη της Sekondi-Takoradi, στις ακτές της Γκάνας. Από τότε, τα fab lab έχουν εγκατασταθεί παντού από τη Νότια Αφρική ως τη Νορβηγία, από το κέντρο του Ντιτρόιτ ως την αγροτική Ινδία. Κατά τα τελευταία χρόνια, ο συνολικός αριθμός διπλασιάζεται περίπου κάθε 18 μήνες, με πάνω από 100 να βρίσκονται σήμερα σε λειτουργία και πολλά άλλα να προγραμματίζονται. Αυτά τα εργαστήρια αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου «κινήματος κατασκευής» για εξατομικευμένους κατασκευαστές υψηλής τεχνολογίας του τύπου «φτιάξτο μόνος σου» (do-it-yourselfers), οι οποίοι εκδημοκρατίζουν την πρόσβαση στα σύγχρονα μέσα που κατασκευάζουν πράγματα.

Η τοπική ζήτηση έχει σπείρει τα fab lab σε όλο τον κόσμο. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν σε ένα ευρύ φάσμα χώρων και μοντέλων χρηματοδότησης, όλα τα εργαστήρια μοιράζονται τις ίδιες βασικές ικανότητες. Αυτό επιτρέπει στα σχέδια κατασκευής να μοιράζονται (και στους ανθρώπους να ταξιδεύουν) μεταξύ των εργαστηρίων. Η παροχή πρόσβασης στο διαδίκτυο υπήρξε στόχος πολλών fab labs. Από το εργαστήριο της Βοστώνης, ένα σχέδιο ξεκίνησε για να φτιάχνει κεραίες, πομπούς και τερματικούς σταθμούς για ασύρματα δίκτυα. Το σχέδιο τελειοποιήθηκε σε ένα fab lab στη Νορβηγία, δοκιμάστηκε σε ένα άλλο στη Νότια Αφρική, αναπτύχθηκε από ένα στο Αφγανιστάν, και τώρα λειτουργεί σε μια αυτοσυντηρούμενη εμπορική βάση στην Κένυα. Καμία από αυτές τις περιοχές δεν είχε την κρίσιμη μάζα γνώσεων για τον συνολικό σχεδιασμό και την παραγωγή των δικτύων από μόνη της. Αλλά με την κοινή χρήση των αρχείων σχεδιασμού και την παραγωγή των εξαρτημάτων σε τοπικό επίπεδο, μπόρεσαν να το κάνουν όλοι μαζί. Η δυνατότητα αποστολής των δεδομένων σε όλο τον κόσμο και στη συνέχεια η παραγωγή εξειδικευμένων προϊόντων κατά παραγγελία σε τοπικό επίπεδο έχει επαναστατικές συνέπειες για τη βιομηχανία.

Η πρώτη βιομηχανική επανάσταση μπορεί να επισημανθεί πίσω στο 1761, όταν άνοιξε το Κανάλι Bridgewater στο Μάντσεστερ της Αγγλίας. Φτιαγμένο με εντολή του Δούκα του Bridgewater για να φέρνει άνθρακα από τα ορυχεία του στο Worsley προς την αγορά του Μάντσεστερ και να μεταφέρει τα προϊόντα που κατασκευάζονται με αυτό το κάρβουνο έξω στον κόσμο, ήταν το πρώτο κανάλι που δεν ακολουθούσε μια υπάρχουσα υδάτινη οδό. Χάρη στο νέο κανάλι, το Μάντσεστερ αναπτύχθηκε ραγδαία. Το 1783, η πόλη είχε ένα εκκοκκιστήριο βάμβακος. Το 1853, είχε 108. Αλλά την ραγδαία άνοδο ακολούθησε μια εξίσου απότομη πτώση. Το κανάλι αχρηστεύθηκε από τους σιδηροδρόμους, στη συνέχεια από τα φορτηγά και τελικά από τα ναυτιλιακά εμπορευματοκιβώτια (κοντέινερ). Σήμερα, η βιομηχανική παραγωγή είναι μια κούρσα διολίσθησης, με τους κατασκευαστές να κινούνται προς τις περιοχές χαμηλότερου κόστους για να τροφοδοτήσουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Τώρα, το Μάντσεστερ έχει ένα καινοτόμο fab lab που λαμβάνει μέρος σε μια νέα βιομηχανική επανάσταση. Ένα σχέδιο που δημιουργήθηκε εκεί μπορεί να σταλεί ηλεκτρονικά σε όλο τον κόσμο για την παραγωγή κατά παραγγελία, κάτι που εξαλείφει ουσιαστικά το κόστος της μεταφοράς. Και σε αντίθεση με τα παλιά εκκοκκιστήρια, τα μέσα παραγωγής μπορούν να ανήκουν στον καθένα.

Γιατί θα μπορούσε κανείς να θέλει να κατέχει μια ψηφιακή μηχανή κατασκευής; Τα εξατομικευμένα εργαλεία κατασκευής έχουν θεωρηθεί ως παιχνίδια, επειδή το οριακό κόστος της μαζικής παραγωγής θα είναι πάντα μικρότερο από ό, τι η εφάπαξ παραγωγή αγαθών. Μια παρόμοια κατηγορία ανέκυψε και εναντίον των προσωπικών υπολογιστών. Ο Ken Olsen, ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Digital Equipment Corporation, που κατασκεύαζε μίνι υπολογιστές, έμεινε στην ιστορία επειδή δήλωσε το 1977 ότι «δεν υπάρχει κανένας λόγος για οποιονδήποτε άνθρωπο να έχει έναν υπολογιστή στο σπίτι του». Η εταιρεία του τώρα έχει κλείσει. Και ο καθένας πιθανότατα κατέχει έναν προσωπικό υπολογιστή. Και δεν τον κατέχει για να κάνει απογραφές και μισθοδοσίες. Τον έχει για να κάνει ό, τι κάνουν όλοι: να ακούνε μουσική, να μιλάνε με τους φίλους τους, να κάνει ηλεκτρονικές αγορές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο στόχος της εξατομικευμένης προσωπικής κατασκευής δεν είναι να φτιάξει κανείς ό, τι μπορεί να αγοράσει στα καταστήματα, αλλά για να φτιάξει ό, τι δεν μπορεί να αγοράσει. Δείτε τις αγορές στο ΙΚΕΑ. Ο γίγαντας των επίπλων κυριαρχεί στην παγκόσμια ζήτηση για έπιπλα και στη συνέχεια τα παράγει και τα στέλνει στα μεγάλα του καταστήματα. Για μόλις μερικές χιλιάδες δολάρια, ένας άνθρωπος μπορεί ήδη να αγοράσει το κιτ για μια μεγάλου μεγέθους ψηφιακά ελεγχόμενη φρέζα που μπορεί να φτιάξει όλα τα εξαρτήματα που υπάρχουν σε μια συσκευασία του ΙΚΕΑ. Αν το μηχάνημα αντικαταστήσει μόλις δέκα αγορές από το ΙΚΕΑ, η δαπάνη που έγινε γι’ αυτό μπορεί να ανακτηθεί. Ακόμα καλύτερα, κάθε στοιχείο που παράγεται από το μηχάνημα θα προσαρμόζεται ώστε να ταιριάζει στην προτίμηση του πελάτη. Και αντί να απασχολούνται άνθρωποι σε απομακρυσμένα εργοστάσια, η κατασκευή επίπλων με αυτόν τον τρόπο γίνεται μια τοπική υπόθεση.

Αυτή η τελευταία παρατήρηση ενέπνευσε το σχέδιο για μια Fab Πόλη, το οποίο έχει επικεφαλής τον κύριο αρχιτέκτονα της Βαρκελώνης, Vicente Guallart. Η Βαρκελώνη, όπως και η υπόλοιπη Ισπανία, έχει ένα ποσοστό νεανικής ανεργίας πάνω από 50%. Μια ολόκληρη γενιά έχει λίγες προοπτικές να βρει θέσεις εργασίας και να φύγει από το πατρικό σπίτι. Αντί να αγοράζει προϊόντα που παράγονται μακριά, η πόλη, με τον Guallart, αναπτύσσει fab labs σε κάθε περιοχή, ως μέρος της αστικής υποδομής. Ο στόχος είναι να συνδεθεί η πόλη με ολόκληρο τον κόσμο για πρόσβαση στη γνώση, αλλά να είναι αυτάρκης για ό, τι καταναλώνει.
Τα ψηφιακά εργαλεία κατασκευής που διατίθενται σήμερα δεν είναι στην τελική τους μορφή. Όμως, αντί να περιμένουν, προγράμματα όπως της Βαρκελώνης χτίζουν την ικανότητα να χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία ενώ εξελίσσονται.

ΨΗΦΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ

Στην κοινή χρήση, ο όρος «ψηφιακή κατασκευή» αναφέρεται στις διαδικασίες που χρησιμοποιούν τα ηλεκτρονικά ελεγχόμενα εργαλεία που είναι οι απόγονοι του ψηφιακά ελεγχόμενου τόρνου του ΜΙΤ από το 1952. Αλλά το «ψηφιακό» μέρος αυτών των εργαλείων κατοικεί στον ελέγχοντα υπολογιστή. Τα ίδια τα υλικά είναι αναλογικά. Μια βαθύτερη έννοια της «ψηφιακής κατασκευής» είναι οι κατασκευαστικές διαδικασίες στις οποίες τα υλικά είναι ψηφιακά. Μια σειρά από εργαστήρια (περιλαμβανομένου και του δικού μου) αναπτύσσουν ψηφιακά υλικά για το μέλλον των κατασκευών.

Η διάκριση δεν είναι απλώς σημασιολογική. Τα τηλεφωνήματα συνήθιζαν να υποβαθμίζονται με την απόσταση, επειδή ήταν αναλογικά: τυχόν σφάλματα από το θόρυβο του συστήματος συσσωρεύονταν. Στη συνέχεια, το 1937, ο μαθηματικός Claude Shannon έγραψε αυτό που ήταν αναμφισβήτητα η καλύτερη διατριβή για μάστερ όλων των εποχών στο MIT. Σε αυτήν, απέδειξε ότι διακόπτες θα μπορούσαν να υπολογίζουν κάθε λογική λειτουργία. Εφάρμοσε την ιδέα του στην τηλεφωνία το 1938, ενώ εργαζόταν στα εργαστήρια της τηλεφωνικής εταιρείας Bell. Έδειξε ότι με τη μετατροπή μιας κλήσης σε έναν κώδικα από «μονάδες» και «μηδενικά», ένα μήνυμα μπορούσε να σταλεί αξιόπιστα ακόμη και σε ένα θορυβώδες και ατελές σύστημα. Η βασική διαφορά είναι η διόρθωση του σφάλματος: εάν ένα «ένα» γίνεται 0,9 ή 1,1 το σύστημα μπορεί ακόμα να το διακρίνει από ένα «μηδενικό».

Στο ΜΙΤ, η έρευνα του Shannon είχε ως κίνητρο την δυσκολία του να εργάζεται με ένα γιγαντιαίο μηχανικό αναλογικό υπολογιστή. Χρησιμοποιούσε περιστρεφόμενους τροχούς και δίσκους, και οι απαντήσεις του χειροτέρευαν όσο περισσότερο δούλευε. Ερευνητές, όπως ο John von Neumann, ο Jack Cowan και ο Samuel Winograd, έδειξαν ότι η ψηφιοποίηση των δεδομένων θα μπορούσε επίσης να εφαρμόζεται στους υπολογιστές: ένας ψηφιακός υπολογιστής που αντιπροσωπεύει τις πληροφορίες ως «μονάδες» και «μηδενικά» μπορεί να είναι αξιόπιστος, ακόμη και αν τα εξαρτήματά του δεν είναι. Η ψηφιοποίηση των δεδομένων είναι αυτό που κατέστησε δυνατό να μπει αυτό που κάποτε είχε αποκληθεί «υπερυπολογιστής» μέσα στο smart phone κινητό τηλέφωνο στην τσέπη του καθενός.

Αυτές οι ίδιες ιδέες εφαρμόζονται τώρα για τα υλικά. Για να κατανοήσουμε τη διαφορά από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται σήμερα, ας συγκρίνουμε την απόδοση ενός παιδιού που συναρμολογεί κομμάτια LEGO με εκείνη του τρισδιάστατου «εκτυπωτή». Πρώτον, επειδή τα κομμάτια LEGO θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν για να ενωθούν, η τελική τοποθέτησή τους είναι πιο ακριβής από όσο συνήθως οι κινητικές δεξιότητες του παιδιού. Αντίθετα, η διαδικασία τρισδιάστατης «εκτύπωσης» συσσωρεύει λάθη (όπως ο καθένας ο οποίος έχει ελέγξει μια 3-D «εκτύπωση» που κατασκευαζόταν για λίγες ώρες, απλώς για να διαπιστώσει ότι έχει αποτύχει, λόγω ατελούς πρόσφυσης στα κατώτερα στρώματα). Δεύτερον, τα κομμάτια LEGO αυτοπροσδιορίζουν την απόσταση τους, επιτρέποντας σε μια δομή να αναπτυχθεί σε οποιοδήποτε μέγεθος. Ένας 3-D «εκτυπωτής» περιορίζεται από το μέγεθος του συστήματος που τοποθετεί την κεφαλή «εκτύπωσης». Τρίτον, τα κομμάτια LEGO είναι διαθέσιμα σε μια ποικιλία από διαφορετικά υλικά, ενώ οι 3-D «εκτυπωτές» έχουν μια περιορισμένη ικανότητα να χρησιμοποιούν ανόμοια υλικά, γιατί πάντα πρέπει να περνούν μέσα από την ίδια διαδικασία «εκτύπωσης». Τέταρτον, μία κατασκευή LEGO που δεν είναι πλέον χρήσιμη, μπορεί να αποσυναρμολογηθεί και τα τμήματά της να επαναχρησιμοποιηθούν. Όταν τμήματα από έναν 3-D «εκτυπωτή» δεν χρειάζονται πλέον, πετιούνται. Αυτές ακριβώς είναι οι διαφορές μεταξύ ενός αναλογικού συστήματος (η συνεχής απόθεση του 3-D «εκτυπωτή») και ενός ψηφιακού (η συναρμολόγηση LEGO).

Η ψηφιοποίηση του υλικού δεν είναι μια νέα ιδέα. Είναι τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια παλιά, πηγαίνοντας πίσω στην εξελικτική ηλικία του ριβοσώματος, δηλαδή της πρωτεΐνης που δημιουργεί πρωτεΐνες. Οι άνθρωποι είναι γεμάτοι από μοριακές μηχανές, από τους κινητήρες που κινούν τους μύες μας μέχρι τους αισθητήρες στα μάτια μας. Το ριβόσωμα χτίζει όλα αυτά τα «μηχανήματα» από μια μικροσκοπική έκδοση σαν τα τεμάχια LEGO, τα αμινοξέα, τα οποία υπάρχουν σε 22 διαφορετικά είδη. Η αλληλουχία για την συναρμολόγηση των αμινοξέων είναι αποθηκευμένη στο DNA και αποστέλλεται στο ριβόσωμα με μια άλλη πρωτεΐνη που ονομάζεται αγγελιαφόρος RNA. Ο κώδικας δεν περιγράφει μόνο την πρωτεΐνη που πρόκειται να κατασκευαστεί: καθίσταται η νέα πρωτεΐνη.

Εργαστήρια σαν το δικό μου αναπτύσσουν τώρα 3-D «συναρμολογητές» (αντί «εκτυπωτές») που μπορούν να δημιουργήσουν δομές με τον ίδιο τρόπο όπως το ριβόσωμα. Οι συναρμολογητές θα είναι σε θέση και να προσθέτουν εξαρτήματα και να αφαιρούν εξαρτήματα από ένα διακριτό σύνολο. Ένας από τους συναρμολογητές που αναπτύσσουμε δουλεύει με συστατικά που είναι λίγο μεγαλύτερα από ό, τι τα αμινοξέα, με συμπλέγματα ατόμων μήκους περίπου δέκα νανόμετρων (ένα αμινοξύ είναι περίπου ένα νανόμετρο μακρύ). Αυτά μπορούν να έχουν ιδιότητες που τα αμινοξέα δεν μπορούν, όπως να είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού ή μαγνήτες. Ο στόχος είναι να χρησιμοποιήσουμε τον νανοσυναρμολογητή για να δημιουργήσουμε νανοδομές, όπως 3-D (τρισδιάστατα) ολοκληρωμένα κυκλώματα. Ένας άλλος συναρμολογητής που αναπτύσσουμε χρησιμοποιεί συστατικά στην κλίμακα από μικρά του μέτρου ως χιλιοστά. Θα θέλαμε αυτό το μηχάνημα να φτιάχνει τα ηλεκτρονικά κυκλώματα όπου θα χρησιμοποιούνται τα 3-D ολοκληρωμένα κυκλώματα. Ένας άλλος συναρμολογητής που αναπτύσσουμε χρησιμοποιεί εξαρτήματα της κλίμακας των εκατοστών του μέτρου, για να φτιάχνει μεγαλύτερες δομές, όπως εξαρτήματα αεροσκαφών, ακόμα και ολόκληρο το αεροσκάφος που θα είναι ελαφρύτερο, ισχυρότερο και πιο ικανό από τα αεροπλάνα του σήμερα - σκεφθείτε ένα τζάμπο τζετ που να μπορεί να φτερουγίζει.

Μια βασική διαφορά μεταξύ των υφιστάμενων 3-D «εκτυπωτών» και των συναρμολογητών είναι ότι οι συναρμολογητές θα είναι σε θέση να δημιουργήσουν πλήρη λειτουργικά συστήματα σε μια ενιαία διαδικασία. Θα είναι σε θέση να ενσωματώνουν σταθερές και κινούμενες μηχανολογικές κατασκευές, αισθητήρες και κινητήρες, και ηλεκτρονικά συστήματα. Ακόμη πιο σημαντικό είναι αυτό που οι συναρμολογητές δεν δημιουργούν: σκουπίδια. Τα σκουπίδια είναι μια έννοια που ισχύει μόνο για υλικά που δεν περιέχουν αρκετές πληροφορίες ώστε να είναι επαναχρησιμοποιήσιμα. Όλο το υλικό στο έδαφος του δάσους ανακυκλώνεται ξανά και ξανά. Ομοίως, ένα προϊόν που συναρμολογείται από ψηφιακό υλικό δεν χρειάζεται να πεταχτεί όταν πάψει να είναι χρήσιμο. Μπορεί απλά να αποσυναρμολογηθεί και τα τμήματά του να κατασκευάσουν κάτι νέο.

Το πιο ενδιαφέρον πράγμα που ένας συναρμολογητής μπορεί να συναρμολογήσει είναι ο εαυτός του. Για την ώρα, κατασκευάζονται από τα ίδια τα είδη εξαρτημάτων που χρησιμοποιούνται για μηχανές ταχείας κατασκευής πρωτοτύπων. Τελικά, όμως, ο στόχος είναι να είναι σε θέση να φτιάξουν οι ίδιοι όλα τα δικά τους εξαρτήματα. Το κίνητρο είναι πρακτικό. Η μεγαλύτερη πρόκληση για την οικοδόμηση νέων fab lab σε όλο τον κόσμο δεν είναι να προκαλέσουν το ενδιαφέρον ή να διδάξουν τους ανθρώπους πώς να τα χρησιμοποιούν ή ακόμα και το κόστος: είναι η υλικοτεχνική υποστήριξη, τα logistics. Η γραφειοκρατία, οι ανίκανοι ή διεφθαρμένοι συνοριακοί έλεγχοι και η αδυναμία των αλυσίδων εφοδιασμού για την κάλυψη της ζήτησης, παρακώλυσαν τις προσπάθειές μας να μεταφέρουμε τα μηχανήματα σε όλο τον κόσμο. Όταν είμαστε έτοιμοι να στείλουμε συναρμολογητές, θα είναι πολύ πιο εύκολο να ταχυδρομήσουμε ψηφιακά υλικά εξαρτήματα μαζικά και μετά με e-mail τους κωδικούς του σχεδιασμού για ένα fab lab έτσι ώστε ο ένα συναρμολογητής να μπορεί να φτιάξει έναν άλλον.

Οι αυτο-αντιγραφόμενοι συναρμολογητές είναι επίσης απαραίτητοι για την κλιμάκωσή τους. Τα ριβοσώματα είναι αργά, προσθέτοντας μερικά αμινοξέα ανά δευτερόλεπτο. Αλλά υπάρχουν πολλά από αυτά, δεκάδες χιλιάδες σε καθένα από τα τρισεκατομμύρια των κυττάρων στο ανθρώπινο σώμα, και μπορούν να δημιουργήσουν περισσότερα αντίγραφα του εαυτού τους όταν χρειάζεται. Ομοίως, για να ταιριάζει με την ταχύτητα του αντιγραφέα του Star Trek, πολλοί συναρμολογητές πρέπει να είναι σε θέση να εργάζονται παράλληλα.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Υπάρχουν κίνδυνοι για αυτό το είδος της τεχνολογίας; Το 1986, ο μηχανικός Eric Drexler, του οποίου η διδακτορική διατριβή στο MIT ήταν η πρώτη στη μοριακή νανοτεχνολογία, έγραψε για αυτό που αποκάλεσε «gray goo» (σ.σ.: γκρίζα γλίτσα, είναι η ακριβής μετάφραση…), ένα καταστροφολογικό σενάριο στο οποίο ένα αυτο-αναπαραγόμενο σύστημα πολλαπλασιάζεται εκτός ελέγχου, απλώνεται πάνω στη γη και καταναλώνει όλους τους πόρους της. Το 2000, ο Bill Joy, ένας πρωτοπόρος της πληροφορικής, έγραψε στο περιοδικό Wired για την απειλή από εξτρεμιστές που μπορούν να δημιουργήσουν αυτο-αναπαραγόμενα όπλα μαζικής καταστροφής. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν ορισμένοι τομείς της έρευνας που οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να συνεχίσουν. Το 2003, ανήσυχος ο πρίγκιπας Κάρολος ζήτησε από την Royal Society, την κοινότητα των υπότροφων διακεκριμένων επιστημόνων του Ηνωμένου Βασιλείου, να εκτιμήσουν τους κινδύνους της νανοτεχνολογίας και των αυτο-αναπαραγόμενων συστημάτων.

Αν και ανησυχητικό, το σενάριο του Drexler δεν ισχύει για τους αυτο-αναπαραγόμενους συναρμολογητές που αναπτύσσονται τώρα: αυτοί απαιτούν μια εξωτερική πηγή ενέργειας και την είσοδο τεχνητών υλικών. Παρά το γεγονός ότι ο βιολογικός πόλεμος αποτελεί μια σοβαρή ανησυχία, δεν είναι καινούργια: υπήρξε μια κούρσα εξοπλισμών στον τομέα της βιολογίας από την αυγή της ανθρώπινης εξέλιξης.

Μια πιο άμεση απειλή είναι ότι η ψηφιακή κατασκευή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή όπλων για εξατομικευμένη καταστροφή. Ένας ερασιτέχνης οπλοποιός έχει χρησιμοποιήσει ήδη έναν 3-D «εκτυπωτή» για να φτιάξει το κάτω μέρος του κορμού ενός ημιαυτόματου όπλου, του AR-15. Αυτό το μέρος ελέγχεται από τους νόμους εξονυχιστικά γιατί περιέχει τις σφαίρες και φέρει αναγκαστικά τον αύξοντα αριθμό του όπλου. Ένας Γερμανός hacker έκανε τρισδιάστατα αντίγραφα των κλειδιών από τις χειροπέδες της αστυνομίας, κλειδιών που κατασκευάζονται με αυστηρά ελεγχόμενο τρόπο και κωδικούς. Δύο από τους σπουδαστές μου, ο Will Langford και ο Matt Keeter, έκαναν αντικλείδια, χωρίς πρόσβαση στα πρωτότυπα, για λουκέτα αποσκευών που έχουν εγκριθεί από την αμερικανική Υπηρεσία Ασφάλειας Μεταφορών (Transportation Security Administration). «Φωτογράφησαν» με ακτίνες Χ τις κλειδαριές στον αξονικό τομογράφο στο εργαστήριο μας, χρησιμοποίησαν τα δεδομένα για να κατασκευάσουν ένα τρισδιάστατο μοντέλο των λουκέτων στον υπολογιστή, βρήκαν ποιο είναι το κύριο κλειδί και στη συνέχεια έφτιαξαν λειτουργικά κλειδιά με τρεις διαφορετικές διαδικασίες: φρεζάρισμα με ψηφιακό έλεγχο , 3-D «εκτύπωση», και κατασκευή καλουπιών και χύτευση.

Αυτού του είδους οι ιστορίες έχουν οδηγήσει σε εκκλήσεις για δημιουργία κανόνων που θα διέπουν την λειτουργία των 3-D «εκτυπωτών». Όταν ενημέρωνα αναλυτές της υπηρεσίας πληροφοριών ή αξιωματικούς του στρατού για την ψηφιακή κατασκευή, κάποιοι από αυτούς πάντα έφταναν στο συμπέρασμα ότι η τεχνολογία αυτή πρέπει να περιοριστεί. Μερικοί έχουν προτείνει την μοντελοποίηση των ελέγχων όπως εκείνοι που έγιναν για τους έγχρωμους λέιζερ εκτυπωτές εγγράφων. Όταν αυτό το είδος εκτυπωτή εμφανίστηκε για πρώτη φορά, χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή πλαστών χαρτονομισμάτων. Παρά το γεγονός ότι τα πλαστά χαρτονομίσματα ήταν εύκολα ανιχνεύσιμα, στη δεκαετία του 1990 οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες έπεισαν τους κατασκευαστές εκτυπωτών λέιζερ να συμφωνήσουν για την κωδικοποίηση κάθε συσκευής έτσι ώστε να εκτυπώνει μικροσκοπικές κίτρινες κουκίδες σε κάθε σελίδα που εκτυπώνεται. Οι κουκίδες είναι αόρατες με γυμνό μάτι, αλλά κωδικοποιούν την ώρα, την ημερομηνία και τον αριθμό σειράς του εκτυπωτή που τις τύπωσε. Το 2005, το Electronic Frontier Foundation, μια ομάδα που υπερασπίζεται τα ψηφιακά δικαιώματα, αποκωδικοποίησε και δημοσιοποίησε αυτό το σύστημα. Αυτό οδήγησε σε μια δημόσια κατακραυγή ότι οι εκτυπωτές παραβίαζαν την ιδιωτική ζωή των ανθρώπων, μια κατ΄ εξακολούθηση πρακτική που θεσμοθετήθηκε χωρίς δημόσια ενημέρωση ή εμφανείς ελέγχους.

Δικαιολογημένη ή μη, η ίδια προσέγγιση δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει με τους 3-D «εκτυπωτές». Υπάρχουν μόνο λίγοι κατασκευαστές που φτιάχνουν τις μηχανές εκτύπωσης εγγράφων που χρησιμοποιούνται σε λέιζερ εκτυπωτές εγγράφων. Έτσι, μια συμφωνία μεταξύ τους μπορεί να επιβάλει την ίδια πολιτική σε ολόκληρη τη βιομηχανία. Δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο για τους 3-D «εκτυπωτές». Τα εξαρτήματα που δεν μπορούν ακόμα να φτιαχτούν από τους ίδιους τους κατασκευαστές των μηχανών, όπως τα τσιπς των υπολογιστών και οι βηματικοί κινητήρες, είναι εμπορευματικά στοιχεία: είναι μαζικής παραγωγής και χρησιμοποιούνται για πολλές εφαρμογές, χωρίς κεντρικό σημείο ελέγχου. Τα μέρη που είναι μοναδικά στην 3-D «εκτύπωση», όπως οι τροφοδότες νήματος και οι κεφαλές εξέλκωσης, δεν είναι δύσκολο να φτιαχτούν. Μηχανές που κάνουν μηχανές δεν μπορούν να ρυθμίζονται νομοθετικά με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο μπορούν οι μηχανές που δημιουργούνται από λίγους κατασκευαστές.

Ακόμα κι αν οι 3-D «εκτυπωτές» μπορούσαν να τεθούν υπό έλεγχο, η ζήτηση της αγοράς που στοχεύει στο να πληγώνει τους ανθρώπους καλύπτεται ικανοποιητικά. Φτηνά όπλα μπορούν να βρεθούν οπουδήποτε στον κόσμο. Η εμπειρία του CBA στην λειτουργία των fab labs σε ζώνες συγκρούσεων ήταν ότι χρησιμοποιούνται ως εναλλακτική στην σύγκρουση. Και παρ’ όλο που οι καθιερωμένες ελίτ δεν βλέπουν την τεχνολογία ως απειλή, η παρουσία της μπορεί να αμφισβητήσει την εξουσία τους. Για παράδειγμα, το fab lab στο Τζαλαλαμπάντ, στο Αφγανιστάν, έδωσε ασύρματη πρόσβαση στο ίντερνετ σε μια κοινότητα που μπορεί τώρα, για πρώτη φορά, να μάθει για τον υπόλοιπο κόσμο και να επεκτείνει την δική της δικτύωση.

Μια τελευταία ανησυχία σχετικά με την ψηφιακή κατασκευή σχετίζεται με την κλοπή της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εάν τα προϊόντα μεταδίδονται ως σχέδια και παράγονται κατά παραγγελία, τι θα αποτρέψει τα σχέδια από το να αναπαραχθούν χωρίς άδεια; Αυτό είναι το ερώτημα που έχουν αντιμετωπίσει οι βιομηχανίες μουσικής και λογισμικού. Η άμεση ανταπόκριση τους - η εισαγωγή τεχνολογίας για να περιοριστεί η αντιγραφή αρχείων - απέτυχε. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η τεχνολογία ήταν εύκολο να παρακαμφθεί από εκείνους που το ήθελαν και ήταν ενοχλητική για όλους τους άλλους. Η λύση ήταν να αναπτυχθούν τα καταστήματα με εφαρμογές (application stores) που διευκόλυναν την νόμιμη αγορά και πώληση λογισμικού και μουσικής. Τα αρχεία των ψηφιακών σχεδίων κατασκευής μπορούν να πωληθούν με τον ίδιο τρόπο, ικανοποιώντας εξειδικευμένα ενδιαφέροντα που δεν υποστηρίζουν την μαζική κατασκευή.

Η προστασία της ευρεσιτεχνίας (πατέντες) για σχέδια ψηφιακής κατασκευής μπορεί να λειτουργήσει μόνο εάν υπάρχει κάποιο εμπόδιο στο ξεκίνημα της χρήσης της πνευματικής ιδιοκτησίας και εάν η παράβαση μπορεί να εξακριβωθεί. Αυτό ισχύει και για τα προϊόντα που κατασκευάζονται σε ακριβά χυτήρια ολοκληρωμένου κυκλώματος, αλλά όχι σε εκείνα που φτιάχνονται σε οικονομικά προσιτά fab labs. Οποιοσδήποτε με πρόσβαση στα εργαλεία μπορεί να αναπαράξει ένα σχέδιο οπουδήποτε. Δεν είναι εφικτό να μπει κανείς σε αντιδικία με ολόκληρο τον κόσμο. Αντί να προσπαθούν να περιορίσουν την πρόσβαση, ακμάζουσες επιχειρήσεις λογισμικού έχουν ανακαλύψει την διαδικασία να μοιράζονται ελεύθερα τον πηγαίο τους κώδικα και να αμείβονται για τις υπηρεσίες που παρέχουν. Η εξάπλωση των εργαλείων ψηφιακής κατασκευής τώρα οδηγεί σε μια αντίστοιχη πρακτική για υλικό ανοιχτού κώδικα.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Οι κοινότητες δεν πρέπει να φοβηθούν ή να αγνοήσουν την ψηφιακή παραγωγή. Καλύτεροι τρόποι για να φτιάξουμε πράγματα μπορούν να βοηθήσουν να οικοδομήσουμε καλύτερες κοινότητες. Ένα fab lab στο Ντιτρόιτ, για παράδειγμα, το οποίο διευθύνεται από τον επιχειρηματία Blair Evans, προσφέρει ως κοινωνική υπηρεσία προγράμματα για τη νεολαία που βρίσκεται σε κίνδυνο. Τους δίνει τη δυνατότητα να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν πράγματα με βάση τις δικές τους ιδέες.

Είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν τα οφέλη της ψηφιακής κατασκευής με διάφορους τρόπους. Ο ένας είναι από πάνω προς τα κάτω. Το 2005, η Νότια Αφρική ξεκίνησε ένα εθνικό δίκτυο fab labs για να ενθαρρύνει την καινοτομία μέσω της «Εθνικής Στρατηγικής για Προχωρημένη Κατασκευαστική Τεχνολογία». Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο βουλευτής Bill Foster (Δημοκρατικός από το Ιλινόις) πρότεινε νομοθεσία, τον νόμο για το Εθνικό Δίκτυο Fab Lab το 2010, ώστε να δημιουργηθεί ένα εθνικό εργαστήριο που να συνδέει τοπικά fab labs. Το υφιστάμενο εθνικό σύστημα εργαστηρίων περιλαμβάνει εγκαταστάσεις αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά πασχίζει να επηρεάσει άμεσα τις κοινότητες γύρω τους. Το νομοσχέδιο του Foster προτείνει ένα σύστημα που θα φέρει τα εργαστήρια στις κοινότητες.

Μία άλλη προσέγγιση είναι από κάτω προς τα πάνω. Πολλές από τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις fab lab, όπως αυτή στο Ντιτρόιτ, ξεκίνησαν ως άτυπες οργανώσεις για την αντιμετώπιση τοπικών αναγκών που δεν είχαν ικανοποιηθεί ως τότε. Αυτά έχουν ενταχθεί σε περιφερειακά προγράμματα. Αυτά τα περιφερειακά προγράμματα, όπως το αμερικανικό Fab Lab Network και το FabLab.nl, στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία, αναλαμβάνουν έργα που είναι πάρα πολύ μεγάλα για ένα μόνο εργαστήριο, όπως είναι η υποστήριξη στο λανσάρισμα νέων fab labs. Τα περιφερειακά προγράμματα, με τη σειρά τους, συνδέονται μεταξύ τους μέσω του διεθνούς Fab Foundation, το οποίο θα παρέχει υποστήριξη για παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η προμήθεια εξειδικευμένων υλικών σε όλο τον κόσμο.

Για να συμβαδίσει με αυτό που οι άνθρωποι μαθαίνουν στα εργαστήρια, το δίκτυο fab labs έχει ξεκινήσει την Ακαδημία Fab. Τα παιδιά που εργάζονται σε απομακρυσμένα fab labs έχουν προχωρήσει τόσο πολύ πέρα από τις τοπικές εκπαιδευτικές ευκαιρίες που θα πρέπει να ταξιδέψουν μακριά για να προσεγγίσουν ένα προηγμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα ώστε να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Για να αποφευχθούν τέτοιου είδους διαρροές εγκεφάλων, η Ακαδημία Fab συνέδεσε τα τοπικά εργαστήρια μεταξύ τους σε μια παγκόσμια εικονική πανεπιστημιούπολη. Μαζί με την πρόσβαση σε εργαλεία, οι φοιτητές που πηγαίνουν σε αυτά τα εργαστήρια περιβάλλονται από ομόλογούς τους για να μάθουν από αυτούς και έχουν τοπικούς συμβούλους για να τους καθοδηγούν. Συμμετέχουν σε διαδραστικές παγκόσμιες διαλέξεις μέσω βίντεο και μοιράζονται σχέδια και εκπαιδευτικό υλικό σε απευθείας σύνδεση.

Το παραδοσιακό μοντέλο της προηγμένης εκπαίδευσης υποθέτει ότι η σχολή, τα βιβλία και τα εργαστήρια είναι σπάνια και μπορούν να προσεγγισθούν από μερικές μόνο χιλιάδες άτομα κάθε φορά. Με όρους πληροφορικής, το MIT μπορεί να θεωρηθεί ως ένα mainframe (σ.σ.: κεντρικός ηλεκτρονικός υπολογιστής): οι φοιτητές ταξιδεύουν εκεί για επεξεργασία. Πρόσφατα, υπήρξε ενδιαφέρον για εξ αποστάσεως εκπαίδευση ως εναλλακτική λύση, ώστε να είναι σε θέση να διαχειριστεί περισσότερους φοιτητές. Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, είναι σαν την χρονομερισματική μίσθωση (time-sharing) σε ένα mainframe, με τους απομακρυσμένους φοιτητές να παίζουν τον ρόλο των τερματικών που συνδέονται με μια πανεπιστημιούπολη. Η Ακαδημία Fab μοιάζει περισσότερο με το διαδίκτυο, συνδέεται τοπικά και διαχειρίζεται παγκόσμια. Ο συνδυασμός των ψηφιακών επικοινωνιών και της ψηφιακής κατασκευής επιτρέπει ουσιαστικά στην πανεπιστημιούπολη να έρθει στους μαθητές, οι οποίοι μπορούν να μοιράζονται έργα που παράγονται σε τοπικό επίπεδο κατά παραγγελία.

Το αμερικανικό Γραφείο Στατιστικής της Εργασίας προβλέπει ότι το 2020, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν περίπου 9,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών. Σύμφωνα με στοιχεία από το Εθνικό Επιστημονικό Συμβούλιο, την συμβουλευτική ομάδα του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών, τα πτυχία σε αυτούς τους τομείς δεν συμβαδίζουν με τις σχετικές εγγραφές στις σχολές. Και οι γυναίκες και οι μειονότητες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σημαντικά στους τομείς αυτούς. Η ψηφιακή κατασκευή προσφέρει μία νέα απάντηση στην ανάγκη αυτή, ξεκινώντας από το πρώτο βήμα της διαδικασίας. Τα παιδιά μπορούν να έρθουν σε οποιοδήποτε από τα fab labs και να χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά τους. Η Ακαδημία Fab επιδιώκει να εξισορροπήσει τον αποκεντρωμένο ενθουσιασμό του κινήματος «φτιάξ’ το μόνος σου» με την καθοδήγηση που προέρχεται από την συλλογική κατασκευή.

Στο κάτω - κάτω, η πραγματική δύναμη ενός fab lab δεν είναι τεχνική, είναι κοινωνική. Οι καινοτόμοι άνθρωποι που καθοδηγούν ένα μερίδιο της οικονομίας της γνώσης μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: εξ ορισμού δεν είναι καλοί στο να ακολουθούν κανόνες. Για να είναι σε θέση να εφεύρουν, οι άνθρωποι πρέπει να αμφισβητήσουν τα αξιώματα. Πρέπει να μελετήσουν και να εργαστούν σε περιβάλλοντα που είναι ασφαλές να το κάνουν. Προωθημένα εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα έχουν χώρο το καθένα μόνο για μερικές χιλιάδες από αυτούς τους ανθρώπους. Φέρνοντας φιλόξενο περιβάλλον για καινοτόμους ανθρώπους όπου κι αν βρίσκονται, αυτή η ψηφιακή επανάσταση θα καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση μεγαλύτερου μέρους του πνευματικού δυναμικού του πλανήτη.

Η ψηφιακή κατασκευή αποτελείται από πολύ περισσότερα πράγματα από την 3-D «εκτύπωση». Είναι μια εξελισσόμενη ακολουθία δυνατοτήτων για να μετατραπούν τα ψηφιακά δεδομένα σε πράγματα και τα πράγματα σε ψηφιακά δεδομένα. Πολλά χρόνια έρευνας απομένουν για να ολοκληρωθεί αυτό το όραμα, αλλά η επανάσταση είναι ήδη σε εξέλιξη. Η συλλογική πρόκληση είναι να απαντήσουμε στο βασικό ερώτημα που θέτει: Πώς θα ζούμε, θα μαθαίνουμε, θα εργαζόμαστε και θα παίζουμε όταν ο καθένας θα μπορεί να φτιάξει οτιδήποτε, οπουδήποτε;

Copyright © 2002-2012 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Πηγή

Στα αγγλικά: http://www.foreignaffairs.com/articles/138154/neil-gershenfeld/how-to-make-almost-anything

RepRap from Adrian Bowyer on Vimeo.

Read More